• YARIM ALTIN
    1.580,00
    % 1,13
  • AMERIKAN DOLARI
    8,6580
    % 1,42
  • € EURO
    10,1795
    % 0,81
  • £ POUND
    11,9093
    % 0,72
  • ¥ YUAN
    1,3359
    % 1,24
  • РУБ RUBLE
    0,1188
    % 0,59
  • BITCOIN/TL
    421795,516
    % 2,37
  • BIST 100
    1.419,43
    % 0,10
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

ABD ekonomisi kriz sonrası en sert daralmayı yaşadı

ABD ekonomisi kriz sonrası en sert daralmayı yaşadı

Koronavirüs salgını ABD’de tesirini Mart ayında gösterdi ve Mart ayının 2. yarısı itibariyle de vaka sayısı ve can kaybı süratle artarken memleket, Nisan ayında virüste merkez üssü oldu.

Çeyreklik GSYİH 2020’nin birinci üç ayı hesaplandığında virüs iktisada Mart ayının yalnızca 2. yarısında tesirli oluyor, lakin bu bile rekor bir tesir yarattı ve yerkürenin en büyük iktisadı yılın birinci çeyreğinde %4,8 daraldı. %4 daralma beklenen iktisattaki düşüş beklentiden ziyade olurken 2. Çeyrek tasaları da derinleşti. Haliyle Nisan ayını tam tekmil örtük geçiren iktisatta son hafta itibariyle sonlu faaliyetler olsa da her şey planlandığı üzere giderse ekonomik faaliyetler Mayıs ayı ortasında açılacak. Yalnızca Nisan ve Mayısın birinci yarısını bile kıymetlendirecek olursak daralma birinci çeyrekteki %4,8’i geçecektir. İki devir üst üste yaşanan daralma da resesyon olacağı için ABD, bu yılın birinci yarısını resesyonla geçirmiş olacak.

2008 bunalımındaki sert daralma sonrası en son çeyreklik bazda 2014’te %2,1 ve 2015’te %0,7 daralma yaşayan ABD iktisadında koronavirüsün hasarı 2020’nin birinci çeyreğinde beklenenden ziyade oldu. Bu hasar yalnızca ABD için değil Avrupa başta olmak üzere birçok iktisatta tesirli olacak. Yarın açıklanacak Euro Yeri GSYİH birinci çeyrekte %3,2 daralma olması yanında.

ABD olgularında dikkat çeken bir sair kıymetli gösterge ise birinci çeyrek gerçek harcamalar oldu. Tüketici harcamalar ı birinci çeyrekte %-7,6 ile rekor düşüş gösterdi. Harcamalar 2019 yılı son çeyreğinde %3’lerden %1,8’e gerilemişti, lakin Ocak ve Şubat devrinde bu nispette sert bir düşüş yaratacak bir gelişme yoktu, yani yeniden yalnızca Mart ayındaki koronavirüs tesiri bile harcamalarda rekor düşüşe neden oldu.

ABD ve Avrupa üzere Türkiye de Mart ayı itibariyle koronavirüs tedbirlerini aldı ve ekonomik faaliyetler 40 günden ziyadedir durmuş durumda. Elbette ki global iktisadın durduğu bu süreçten Türkiye’nin hasar almadan çıkması mümkün değil. Olgulardaki düşüş de durumun seyrini gösteriyor.

Bugün açıklanan ekonomik itimat endeksi Nisan ayında %44,1 düşüşle 91,8’den 51,3’e geriledi. Bu nispet data ölçüm tarihi itibariyle en düşük seviye oldu. Kollar bazında baktığımızda ise; gerçek bölüm endeksi %36,8, perakende %26 ve inşaat %42,2 azalırken en değerli kol olan hizmet %50,1 ile en ziyade düşüşü yaşadı.

Moody’s analistleri tarafından bugün yapılan açıklamada Nisan baz alınarak yıllıklandırıldığında Türkiye iktisadının birinci çeyrekte %11,8 daraldığına ve iktisadın koronavirüs sürecine yüksek işsizlik nispeti ile girdiğine vurgu yapıldı.

Burada dikkat çekmek istediğimiz nokta ise Türkiye ABD ya da Avrupa’nın birçok devleti üzere virüs tesirine geç tedbir almadı. Bu tahminen ekonomik durumu negatif etkiledi/etkiliyor, gelgelelim vaka artışını engelleme ve can kaybını en azda tutmak için yapılması gereken, evvel insan kararı ile süreç denetim altında tutulmaya çalışılıyor.

Sürecin toplumsal tarafından fazla ekonomik tesirlerini değerlendirdiğimiz için kabul etmemiz gereken bir durum var ki o da; Türkiye iktisadı de ABD ve Avrupa başta olmak üzere vesair devletler üzere süreçten ekonomik olarak yıpranıyor ve yılın birinci yarısında resesyon mümkünlüğü bizim için de çok yüksek. En değerlisi ise işsizlik. ABD’de 1,5 ayda 27 milyon kişi işsiz kaldı, Euro Bölgesi’nde de Mart rakamları yarın açıklanacak. Memleketimizde ise işsizlik orantısı zati son yılların en yüksek seviyesinde ve yılın birinci yarısında bu orantı %16’yı aşabilir. Hükümetin gerek kamu gerekse hususî bankalar aracılığıyla sağladıkları destek kredileri ve ertelemeler elbette kıymetli, fakat yerinde değil. Keşke güçlükle gün için ayrılan fonlar böylesi hengamda kullanılsa da yaraya merhem olunsaydı!