• YARIM ALTIN
    1.611,00
    % 0,18
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    337118,471
    % -0,93
  • BIST 100
    1.391,64
    % 2,27
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

Çetin Ünsalan Yazdı: “Sanayiciden hem uyarı; hem formül”

Çetin Ünsalan Yazdı: “Sanayiciden hem uyarı; hem formül”

Piyasalarda sürecin tesirlerini takip etmeye devam edenler farkında ki, bir tarafta iş hacmindeki düşüklük, vesair tarafta ihraç edilen malın fiyatı üzerinden öne sürülen pazarlıklar can sıkmaya devam ediyor.

Ödemeler zincirinin kırılması, maaştan kredi borcuna, girdilerdeki sabit maliyetlerden tahsilata kadar birçok başlık bu çerçevede yalnızca bugün için değil, ileriye yönelik de kıymetli bir ihtarın kapısını çalıyor.

Iktisat idaresi bunun karşılığında kredi mekanizmasını harekete geçirmeye çalışsa da, hem kaynak zayıflığı, hem de firmaların bilançolarının dertli yapısı büyük ölçüde ulaşımı zorlaştırırken, krediye ulaşanlar da istek ettiklerinin çok daha altında tekliflerle muhatap oluyorlar.

Türk gerçek kesimini yerküreden ayıran en kıymetli başlık ise vadeli satışlar. Bir tarafta çek karşılığı yapılan vadeliler, öte tarafta açık hesap üzerinden cariler, alacağı varken firmaları çetin durumda bırakır noktada.

Açık hesaplara şu an için yapacak bir şey yok. Tahminen de kol dernekleri bu aşamada devreye girip, prensiplerin hayata geçmesini sağlayacak tavsiyeler öne sürebilirler. Ancak ısıl çeklerle ilgili sorun ortada.

Ne düzenleme yaparsanız yapın, buradaki sorun ödemeler probleminin büyümesi gerçeğini değiştirmiyor. İstanbul Ticaret Odası eski Meclis Üyeleri’nden, iş kişisi Ali Fatinoğlu’nun bu mevzudaki bir uyarısı var.

İş yerküresine kredi verme formülünün yanlışlı olduğunu belirten Fatinoğlu, piyasaların dönmesi ve ticaretin dönmesi için Yerküre Gazetesi’ne verdiği röportajda çekler konusunda destek verilmesi gereğine dikkat çekti.

Bed niyetlilerin bu devri kullandığını ve çekleri ödemekten imtina edince, zincirleme olarak piyasada tesir yarattığını söyleyen Fatinoğlu’nun önerisi şu: “Devlet, öğrenim edilemeyen bankadaki çeki sorgulatacak, fatura karşılığı olduğunu belgeleyen alacaklıya ödemeyi bankalar aracılığıyla yapacak. Borçlu firmaya da iki ya da üç ay sonra bu parayı bana bankalar aracılığıyla öde diyecek. Devlet her şeye bir dakikada el koyabildiği için ödediği paranın birçoklarını öğrenim eder. Fakat alacaklı çok uzun mühlet edemez. Piyasalar da maatteessüf durur.”

Son radde dikkate bedel bir tahlil önerisi… Ayrıyeten tekrar geçen hafta sürecinde görüştüğüm farklı dal mensuplarının da sürecin adeta ismi konulmamış bir konkordatoya gittiğine dikkat çekmesi değerliydi.

Birçok iş kişisi piyasaların hareketlenmesi için, tıpkı Fatinoğlu üzere rastgele destekler vermek mahalline perakende satış noktalarına ve bu şirketlere, ödemelerini yapmak ve denetim etmek kaydıyla kaynak aktarılmasını öneriyor.

Zira perakende noktasından başlayan ödemeler zincirinin, üreticisinden toptancısına kadar tedarik zincirini bir anda rahatlatacağı öngörülüyor. Bence de gelişigüzel ve sonucu aşikâr olmayan bir sistem bölgesine, ödemeler zincirini hareketlendirecek bu usul bir yaklaşım, daha tesirli sonuçlar doğurabilir.

Iktisat idaresinin bunu dikkate almasından yarar olduğunu düşünüyorum. Zira buraya neşter vurulamaz ve tahlil getirilemezse, bir tarafta batan firmalar gerçeğini yaşayacağız. Öte taraftaki mümkünlük ise daha ürkütücü.

90’larda çok öne çıkan ve daha sonra üstesinden gelinen çek senet mafyası, yani illegalite gerçeği önümüze gelir ki, bunun kazananı olmadığı üzere, piyasalarda da telafisi çetin yaralar açarken, toplumsal bir yarayı da peşine takar. Bence bu teklifleri dikkate almakta yarar var.

cetinunsalan@yahoo.com


@cetinunsalantv