Dış kaynak şart…

Koronavirüs salgınının yaşandığı bir ortamda yabancı kapital beklemek hayal olacağına nazaran, ihracat, turizm ve taşımacılıkta oluşacak döviz …

0 0

Koronavirüs salgınının yaşandığı bir ortamda yabancı kapital beklemek hayal olacağına nazaran, ihracat, turizm ve taşımacılıkta oluşacak döviz açığını kapatmanın tek yolu dış borçlanma kalıyor.

Günümüzde hiçbir devletin dış yerküreyle ilişkisi olmadan yaşama talihi yok.
Bir tarafta döviz gelirleriniz,
Gayrı tarafta ise döviz gelirlerinizi kullanarak yahut dışarıdan borç üzere kaynaklar bularak yaptığınız döviz harcamalarınız var.
Bunun bir istikrar içinde gitmesi gerekiyor.

Gitmezse cari açık sürdürülemiyor, devalüasyon oluyor, pahalılık patlıyor, alım gücü düşüyor.
Enkazın altında işsizler, dar ve sabit gelirliler kalıyor.
Türkiye’nin mekan altı kaynakları çeşitli de olsa büyük döviz geliri elde edeceği petrol, doğal gaz kaynağı şimdi yok. İlerde bulur mu bilemem.
Petrolde, doğal gazda, taşkömüründe yurt içi üretim, muhtaçlığın yüzde 10’unu bile karşılamıyor.
Aslında Türkiye boyutlarındaki bir devlet yalnızca petrol ve doğal gaz ihraç geliriyle iktisadını döndüremez. Bunu petrol denizinde yüzmelerine karşın bir türlü ekonomik buhrandan çıkamayan İran, Suudi Arabistan ve Venezüela’da görüyoruz.

Türkiye’nin Merkez Bankası, ABD Doları, Euro üzere yerkürenin neresine gitseniz kullanabileceğiniz, ithalat yapabileceğimiz memleketler arası rezerv bir para da basmıyor. O denli bir ekonomik yapınız var ki ihracat için bile ithalat yapmak zorundasınız. Araştırmalara nazaran, 100 dolarlık ihracat için 60 dolar ithalat yapıyorsunuz.

Bundan ötürü ithalatınız bir türlü 190-200 milyar doların altına inmiyor velev birtakım yıllar 250 milyar dolara bile dayanıyor.
Buna rağmen ihracatınız, ithalatınıza nazaran zayıf. Çünkü, 1946 yılından bu yana dış ticaret açığı veren bir memlekette yaşıyoruz.

İhracat, turizm ve taşımacılık döviz kaynağı

Bu ithalatı büyük nispette finanse eden kalemler de aşikâr.
İhracat, turizm, taşımacılık…
Merkez Bankası’nın 2019 yılı süreksiz donelerine nazaran,
Yekun mal ihracatınız 182,3 milyar dolar.
Turizm geliriniz 29,8 milyar dolar.
Taşımacılık geliriniz 25,3 milyar dolar.
Topladığımızda 237,4 milyar dolar ediyor.
Üstelik turizm ve taşımacılıkta çok ziyade döviz masrafınız de yok. Döviz sarfiyatı taşımacılıkta 7,9, turizmde 4,1 milyar dolarda kalıyor.
Yeni tip koronavirüs (COVID-19) salgını nedeniyle Mart ayından bu yana ihracatta da turizmde de işler beğenilmeyen gidiyor.
Tüm yerkürede milletlerarası ticaretteki düşüş ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle taşımacılıkta da durumunun âlâ gitme ihtimali yok.
Mart’ta ihracat yüzde 17,8 azalırken, ithalat yüzde 3,1 arttı. Dış ticaret açığındaki artış ise yüzde 181,6’yı buldu.
Türkiye İhracatçılar Meclisi Nisan’da ihracatın yüzde 41,4 azalmayla 15,3 milyar dolardan 9 milyar doların altına indiğini duyurdu.
Bu yılın ocak-mart periyodunda turizm gelirleri de geçen yılın tıpkı devrine nazaran yüzde 11,4 azaldı ve 4,1 milyar dolara indi.

Ülkeyi döviz açısından sırtlayan ihracat, turizm ve taşımacılıkta durum yeterli değil

Şayet her yıl Temmuz-Ağustos’ta tepe yapan turizm gelirleri, bu yıl elde edilemezse, ihracat Haziran’dan sonra alışılagelmiş çizgisine giremezse, taşımacılıkta gereğince gelir sağlanamazsa Türkiye’nin döviz gelirlerinde büyük düşüş olur.
Oluşacak açık ya Merkez Bankası rezervlerinden karşılanacak ya da dış kaynak bulunacak. Gayrı deva yok.
Merkez Bankası’nın döviz rezervlerinin brütte 60, nette 30 milyar doların altına indiği bir ortamda bankanın rezervlerine güvenmek hesap bilmezlik olur.

30 milyar dolarlık net rezerv 2 aylık ithalatı fakat karşılar. Haydi buna 31 milyar dolarlık altın rezervini de ekleyin 4 aylık ithalat…
İhracat ve turizmi bu ortamda rayına sokmak da kolay değil. Tek deva dış kaynak kalıyor. Bunun yolu da koronavirüs günlerinde yabancı yatırımcı çekemeyeceğinize nazaran dış borç bulmaktan geçiyor.
Dış borç bulunur bulunmaya da kıymetli olan maliyeti ne olacak?
Maliyeti belirleyen öge risk primi…

Alacağınız kredinin getirisini birebir nispette yükselten, risk primi olarak isimlendirilen kredi risk swapı (CDS) Türkiye’nin 5 yıllık tahvillerinde, 2018’de 152’lere kadar inmişti. Daha bu yılın Ocak ayında 235’lerde seyrediyordu. Nisan’da bu rakam 650’yi aştı. Şu sıralar 600 puanın üzerinde bulunuyor.

Bu risk primiyle tutarlı koşullu kredi bulma talihiniz yok.
Olağan IMF ve Yerküre Bankası’na başvurmazsanız…

SONSÖZ GAZETESİ

METİN TÜRKYILMAZ

Happy
Happy
0 %
Sad
Sad
0 %
Excited
Excited
0 %
Sleepy
Sleepy
0 %
Angry
Angry
0 %
Surprise
Surprise
0 %

Average Rating

5 Star
0%
4 Star
0%
3 Star
0%
2 Star
0%
1 Star
0%

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.