• YARIM ALTIN
    1.603,00
    % -0,12
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    318317,661
    % -3,30
  • BIST 100
    1.349,11
    % -0,18
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

KDV iadesinde ‘mücbir’ bilmece! Mücbir sebep uygulaması yeni bir tıkanıklığa yol açtı

KDV iadesinde ‘mücbir’ bilmece! Mücbir sebep uygulaması yeni bir tıkanıklığa yol açtı

Kaynak ve Maliye Bakanlığı’nın Mart ayı bütçe gerçekleşmelerinde, 200 milyar lirayı bulan KDV alacak stokunun bir kısmını şirketlere ödemesi piyasayı rahatlattı. Bu rahatlama mücbir sebep kapsamına alınan şirketlerle iş yapan, gelgelelim mücbir sebep kapsamına girmeyen şirketlere yansımadı. Mücbir sebep kapsamına alınan şirketlerle iş yapan, lakin mücbir sebep kapsamına girmeyen şirketler, mal yahut hizmet aldığı şirket KDV beyannamesi vermediği için KDV iadesi müracaatında bulunamıyor. Bu noktada şirket hem KDV iadesi alamıyor hem de mal yahut hizmet aldığı mücbir sebep kapsamındaki şirketi, tabi olduğu KDV orantısı kadar finanse etmiş oluyor.

Koronavirüsün ekonomik tesirlerinin daha az hissedilmesi hedefiyle alınan tedbirlerin uygulanmasında yaşanan aksaklıklar, tespit edildikçe düzeltiliyor. Hakikaten gelir vergisi, KDV ve muhtasarların beyan ve ödeme müddeti uzatılmasına karşın, kurumlar vergisinin birinci tedbirler kapsamında uzatılmamasının yarattığı meşakkat, DÜNYA’nın da gündeme taşımasının akabinde iktisat idaresi tarafından giderildi ve kurumlar vergisinin beyan ve ödemesi 30 Nisan’dan 1 Haziran’a ertelendi.

Zincir kırıldı, müracaat yapılamıyor

Pandemi nedeniyle alınan ‘mücbir sebep’ pratiği da yeni bir tıkanıklığa sebep oldu. Kapsama alınan şirketlerle iş yapan, gelgelelim mücbir sebep kapsamına girmeyen şirketler, mal yahut hizmet aldığı şirket KDV beyannamesi vermediği için iade müracaatında bulunamıyor. Yürürlükteki mevzuat uyarınca bir şirketin KDV alacağına başvurabilmesi için öncelikli olarak mal ve hizmet aldığı şirketin KDV beyannamesini vermesi gerekiyor. Yani iadeye tabi KDV’nin doğması için öncelikle KDV’nin yasal defterlere kayıt edilmiş olması kaide.

KDV orantısı kadar finanse ediyor!

Öte yandan, KDV iadesini alamayan şirket, eş devirli olarak mal yahut hizmet aldığı mücbir sebep kapsamındaki şirketi de tabi olduğu KDV nispeti kadar finanse ediyor.

İnceleme bekleme kaidesi aranmasın

Şimdiki Group Idare Konseyi Lideri Yılmaz Sezer, mücbir sebep kapsamındaki firmaların doğal olarak KDV beyannamesi vermeyeceğini, münasebetiyle iadesini de talep edemeyeceğini belirtti. Sezer, kapsama girmeyen şirketlerden kimileri yaptıkları işin niteliğine nazaran beyanname verdiği anda KDV iadesi talep edebildiğini anlattı. Mücbir sebep kapsamındaki bir şirketle iş yapılması halinde, bu şirketin teyit veremeyeceği için iade sürecinin doğmayacağının altını çizen Sezer, bu durumun finansman külfeti çeken firmaların rahatlatılmasını sağlayacak halde çözülebileceğini bildirdi.

Kısa çalışma ödeneğinde inceleme sonucu beklemeden sigortalılara ödeme yapılan sistemin torba yasa ile yürürlüğe girdiğini hatırlatan Sezer, KDV iadelerinde buna misal bir formülün devreye alınabileceğini söyledi.

Ön denetim raporuna dayalı iade pratiğinde 10 iş günü içinde KDV iadesinin yüzde 50’sinin ödendiğini, kalan kısmının da inceleme sonrasına bırakıldığını belirten Sezer, “Mağduriyetin önlenmesi için müracaat ehliyetli sayılıp, yüzde 50’si 10 iş günü içinde ödenmeli. Kalan yüzde 50’sinin ise mücbir sebebin ortadan kalmasının akabinde, ters inceleme tutanaklarının hazırlanıp vergi dairesine teslim edilmesi ile ödenmesi mütenasip olacaktır ” diye konuştu.

Hangi kollar mücbir sebep kapsamında?

İçişleri Bakanlığı tarafından faaliyeti durdurulan işletmelerin yanı sıra AVM’ler dahil perakende, sıhhat hizmetleri, mobilya imalatı, demir çelik ve metal sanayii, madencilik ve taş ocakçılığı, bina inşaat hizmetleri, endüstriyel mutfak imalatı, otomotiv imalatı ve ticareti ile otomotiv sanayii için modül ve aksesuar imalatı, araç kiralama, depolama faaliyetleri dahil lojistik ve ulaşım, film ve gösterim üzere sanatsal hizmetler, matbaacılık dahil kitap, gazete, mecmua ve gibisi basılı eserlerin yayımcılık faaliyetleri, tıp operatörleri ve seyahat acenteleri dahil konaklama faaliyetleri, lokanta, kıraathane dahil yiyecek ve içecek hizmetleri, dokuma ve konfeksiyon imalatı ve ticareti ile halkla ilgiler dahil aktiflik ve tertip hizmetleri.

“Mükellefin iade geçmişi dikkate alınarak ödeme yapılabilir”

Yeni Iktisat Danışmanlık AŞ Kurucu Ortağı, Maliye Bakanlığı eski bürokratlarından Nazmi Karyağdı, bu durumdaki mükelleflerin iade geçmişleri göz önünde bulundurularak ödeme yapılabileceğini söyledi.

Birtakım mükelleflerin mücbir sebep kapsamına alınarak KDV beyannamesi verme ve vergiyi ödeme yükümlülüğü dışına alındığını belirten Karyağdı; “Nasıl ki beyan ve ödemede yaşadığımız güç kurallar nedeniyle bir kolaylaştırma yahut erteleme kelam konusu olduysa, teftiş KDV iadesi üzere mevzularda da bir erteleme ve koşulları muvakkat olarak esnetmeye muhtaçlık var” dedi. Kapsamda olmayan şirketlerin KDV iade taleplerinin, mücbir sebebin tesiri hafifleyene kadar ‘daha sonra incelenmek üzere’ eksiksiz yapılması teklifinde bulunan Karyağdı, “Hatalı bir durum ortaya çıkarsa gecikme getirisi ile öğrenim edilmek üzere ödeme yapılmalıdır” dedi. Karyağdı, vergi daireleri kendilerini mükellefin iade geçmişine bakarak garantiye alabileceği teklifinde bulundu.

“Devreden KDV’de Kaynak kağıdı verilebilir”

Eski Gümrük Müsteşarlarından gazetemiz müellifi Prof. Dr. Nevzat Saygılıoğlu ise devletin iade borcu olduğu mükelleflere, kamu bankaları aracılığıyla kredi vermek mekanına KDV iadesini yapabileceğini söyledi.

Mükelleflerin, dallara ve bunalımdan etkilenme raddesine nazaran kategorize edilebileceğini belirten Saygılıoğlu, “Bunların bir kısmına nakit ödeme yapılabilir, bir kısmına da Kaynak kağıdı, devlet tahviliyle ödenebilir. Girdisi yüzde 18 olup, sattığı eser yüzde 1-8 arasında değişen mükelleflerin üzerinde KDV yükü kalıyor. Bu yük önerdiğimiz biçimde giderilebilir. Bu kağıtlar teminat olarak da kullanılabilir” dedi. Saygılıoğlu, mücbir sebep kapsamına girmeyen bölümlerle ilgili de değerlendirmede bulunarak, “Genel bir mücbir sebep ilan edilerek, tüm kesimlerin yükümlülükleri ertelenip, ödemesi vakte yapılabilir” diye konuştu.

Hüseyin Gökçe/Dünya