• YARIM ALTIN
    1.609,00
    % 0,06
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    336149,334
    % -2,28
  • BIST 100
    1.391,64
    % 2,27
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

Kısıtlamalar bitince yabancı yatırımcı gelir mi?

Kısıtlamalar bitince yabancı yatırımcı gelir mi?

Covid-19 ve bu virüs ile savaş ederken yaşadığımız karantina ve buna bağlı önlemler hafifletilmeye başlandı. Kısıtlamalar sonrası bizleri bekleyen yerkürede alışmamız gereken pek çok yenilik olacak. Ben burada yabancı anaparanın tekrar Türkiye’ye gelmeye başlaması konusuna değinmek istiyorum. Yaklaşan ekonomik buhrana hazırlanmak gayesiyle alınan kimi ekonomik siyaset kararlarının yabancı anamalın Türkiye’ye dönüşünü geciktirebileceğini düşünüyorum.

Nisan başından beri bankacılık mevzuat ve tatbikinde yaşananların yabancı anaparayı daha çok ilgilendirecek olanlarına bakalım.

Mevzuat ve tatbikteki değişiklikler

18 Nisan tarihinde bankacılık mevzuatına “aktif rasyosu” kavramı eklendi. Kıymetli bir kısmının ana hissedarı yabancı finans kuruluşları olan Türk hususî bankacılık bölümü için bu düzenlemenin pratik meali, ellerindeki likiditeyi tercihen piyasaya kredi, o değilse de Merkez Bankası ile swap yahut devlet tahvili/hazine bonosuna yatırmalarının gerekeceği oldu. Bu tavsiye niteliğinde değil, yapmaz ve rasyo tutturulamazsa ağır cezalar ödenecek nitelikte bir düzenleme ile yapıldı.

Bu geçtiğimiz hafta karışık bir hafta oldu. Bir bankacı arkadaşımın tefsiriyle “Merkez Bankasının Amerikan Dolarını dizginleme eforundan vazgeçmesi ile artmaya başlayan dolara BDDK bir düzenleme ile müdahale etmek maksadıyla 7 Mayıs 2020 tarihli Finansal Piyasalarda Manipülasyon ve Yanıltıcı Süreçler Hakkında Yönetmelik (“Manipülasyon Yönetmeliği”) çıktı. Türkiye’ye esasen çekingen bakan yabancı yatırımcı gözünde tahlile açık ve pek çok süreci sorgulanabilir hale getirecek üzere gözüken bu düzenleme daha da tasa yarattı.

Piyasaya tesiri ve yabancı yatırımcı reaksiyonu

Bunlara bir de Citibank, BNP ve UBS ‘ten evvel TL süreç yapma yetkisinin kaldırılması ve daha sonra bu karardan dönülmesi de eklendi ki bu aradaki devirde pek çok banka bu sebeple gün ahir kapanamadı, 2001 buhranından beri birinci kere.

Iktisat siyaseti olarak alınan bu kararların yabancı yatırımcı gözünde olumlu karşılanmasını beklemek gerekmeyebilir, ancak bunlar hiç istenmeyen sonuçlar da verebilir.

Citi ve BNP yabancı yatırımcının Türkiye’de yaptığı süreçlerin çok büyük kısmında yediemin banka (custody bank) olarak çalışıyor. TL süreç yasaklaması nedeniyle kapanamadıkları günler neticesinde, yalnızca Türkiye operasyonlarının alacağı itibar riski bile pek çok yabancı yatırımcı için Türkiye’ye yatırım yapma kararı alırken caydırıcı olabilir.

Faal rasyo düzenlemesi pek çok yabancı yatırımcı gözünde “artık Türk şahsi bankacılık kesimi kredi ve yatırım kararlarını piyasa koşullarına nazaran değil, iktisat siyasetlerine nazaran vermek zorunda kalacak” diye yorumlanabilir.

Manipülasyon Yönetmeliği zati çabucak tesirini gösterdi, bildiğim kadarıyla yurt dışındaki birtakım finansal merkezlerde şu anda Türkiye ile fx süreci bile girilemez durumda.

Türkiye’nin CDS primi 590 bps. Yunanistan’ın 265 bps, Rusya’nın ise 145 bps. Bizim ekonomimiz Yunanistan’dan daha mı berbat? Tabi ki hayır. Rusya bizden daha mı “hukuk devleti”? Tabi ki değil. Yatırımcı Türkiye’de öteki riskler görüyor artık. Bu yüzden de 3 sene evvel altında olduğumuz Rusya CDS priminin neredeyse 4 katına çıktı Türkiye’nin CDS primi.

Bu tabi Covid-19 yahut karantina ve alınan önlemler yüzünden olmadı, bir geçmişi var, lakin ne yazık ki Covid-19 ve kısıtlamalar periyodunda yapılan bu düzenlemeler de bizi bu noktaya getiren evvelki düzenleme ve pratiklere emsal istenmeyen sonuçlar yaratma tehlikesi taşıyor.

Yabancı yatırımcı ne istiyor?

Yabancı yatırımcı hukuk devleti, hukuk güvenliği istiyor. Iktisat siyasetlerini muaf piyasa kurallarını tehlikeye atarak mevzuatla dayatma, yargı bağımsızlığının memleketimizdeki durumu, yabancı yatırımcıyı olumsuz etkileyebilecek çok mevzu var buraya yazacak. Tek bir örnek vereceğim. 2018 Anayasa değişikliğinden sonra mevzuata “Cumhurbaşkanı Kararı” kavramı eklendi. Cumhurbaşkanı Kararlarının Resmi Gazete’ de yayınlanması Cumhurbaşkanının takdirinde. Mart 2020 sonu itibarıyla çıkarılan Cumhurbaşkanı Kararı sayısı 2400’ü geçti ve bunlardan kaç adedinin Resmi Gazete’ de yayımlandığını tespit etmek mümkün değil. Bu şu demek: Şayet yayınlanmış olsaydı yabancı yatırımcıların Türkiye’ deki yatırım kararlarını etkileme ihtimali olan tahminen yüzlerce karar ve getirdiği düzenleme var ve örneğin benim onların avukatı olarak bunları ne bilebilme ne bunlara ulaşabilme imkânım yok.

Yabancı yatırımcı hukuk, mevzuat ve pratiği konusunda istikrar istiyor. 11 Mayıs’ta geri dönülen 3 yabancı bankanın TL süreç yasağı; birkaç sene önce İMKB’deki şirketlerin kıymetini arttırabilmek için çıkarılan “içeriden öğrenenlerin yasaklarının uygulanmaması” kararındaki yanlışın acilen fark edilip 2 gün sonra geri dönülmesi üzere çelişkiler de ne yazık ki yabancı yatırımcıyı olumsuz etkiliyor.

Hukuk devleti, yatırım teminatı

Yabancı yatırımcı devletten haksız yarışma istemiyor. Örnek olarak, ben artık hangi yabancı yatırımcı Türkiye’de perakende koluna yatırım yapabileceğini bilmiyorum. Siz gidip bir mağaza zincirine uzun ve ince hesaplar ve varsayımlar yapıp milyarlarca dolar yatırım yapacaksınız, ancak birkaç sene sonra devlet sizin sattığınız eserleri zararına ve sizin sattığınız piyasa fiyatın kat kat altına satan toptan satış noktalarıyla sizi yarışma etmek zorunda bırakacak.

Yatırımcı yatırımının inançta olmasını istiyor. Yatırımını, ne fiyat bulabilirse, elden çıkarması için hükümetten mühlet almak ve bu mühlete uyamazsa yatırımını kaybetme riskiyle karşı zıdda kalmak istemiyor.

Hakan Yazıcı, Yetkin Report

Alıntıdır, incelemenin tamamını okumak için url adresini tarayıcınıza kopyalayın

Rahim Ak:  Borsada akıl almaz yarar, 70 pay yüzde 100’ün üstünde getiri sağladı

Türk lirası gelişmekte olan ekonomiler içinde artık tesirli bir para ünitesi değil

WSJ: Türkiye döviz buhranını önlemeye çalışıyor

İç borç çevirme nispeti AK Parti periyodunun en yüksek seviyesinde