• YARIM ALTIN
    1.602,00
    % -0,12
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    315325,288
    % -3,93
  • BIST 100
    1.349,11
    % -0,18
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

MB Başkanı Uysal: Swap görüşmelerimize devam ediyoruz

MB Başkanı Uysal: Swap görüşmelerimize devam ediyoruz

Şebnem TURHAN

TCMB Lideri Murat Uysal, pahalılık raporu sunumu sonrası, ekonomist ve gazetecilerin sorularını yanıtlıyor…

MB Yöneticisi Uysal’ın açıklamalarında öne çıkanlar şöyle:

‘Swap hattı kurulması görüşmeleri sürüyor’

Merkez bankalarıyla olan swap görüşmelerimiz devam ediyor. Swap bağımız olan birkaç merkez bankasıyla ilgiyi güçlendirmek için görüşmelerimiz devam ediyor. Yalnızca bunlarla sonlu değil daha çokça sayıda merkez bankasıyla swap hattı kurulması görüşmeleri sürüyor. Süreç devam ettiği için detaylı malumat veremiyorum. Swap ittifaklarını lokal paralarla ticareti geliştirme üzerine oturtmuştuk daha evvelki ittifaklarımızı bu devirde öne çıktı. G20 platformlarında da bir çok devletin swap ittifaklarını genişletme tarafında görüşleri destekledi. Ticari bağımızın güçlü olduğu devlet ve merkez bankalarıyla görüşmeleri sürdürüyoruz. Gelişmeler nispeten paylaşacağız.

‘Rezervlerdeki dalgalanma alışılagelmiş ve geçici’

Mucize bir periyottan geçiyoruz global bazda risk iştahında önemli azalma oldu önemli nispette gelişmede olan devletlerden kapital çıkışı oldu. Bizim de gayrı merkez bankalarında olduğu üzere döviz kurlarında ve rezerv seviyesinde dalgalanma olabiliyor. Bunlar sıradan bu türlü periyotlarda. Geçen yıl da ayan devirlerde bu gerilimi yaşamıştık. Mart başından itibaren bu süreç nedeniyle rezervlerimizde bir dalgalanma kelam konusu lakin bunun süreksiz olduğunu tabir etmek isterim. Döviz sisteminde değişiklik yok finansal istikrarın müdafaası açısından farklı kanallarda döviz rezervlerimizde değişimler yaşanabiliyor. Bizim döviz rezervlerindeki değişim ödemeler istikrarındaki değişikliklerden de etkilenebiliyor. Önümüzdeki periyotta cari istikrarda birinci etapta ihracat ve turizmde yavaşlama var ancak ithalatta da var petrol fiyatlarında da düşüş var önümüzdeki periyot cari istikrarda ılımlı seyir olacak. Yıl içinde istikrarlı seyir oluşmasını ve bu kanaldan ağırlık gelmemesini öngörüyoruz rezervler üzerinde. Yurt dışı yatırımcıların da döviz yatırımları azaldı bu ağırlık da sonlu kalacak. Vesair bir kanal ise gerçek kesimin ve bankacılık bölümünün borç çevirme orantıları. Bu harikulâde periyotta dahi bankalarımızın ve gerçek kolun borçlarını çevirebildiği yüzde 80 orantılarının sürdüğünü görüyoruz. Genişletici adımların olduğu devirde borç çevirmede ek eza olmayacak. Önümüzdeki periyotta ödemeler istikrarı kanalıyla kalıcı bir pres beklemiyoruz. Kurlar üzerindeki presin da kademeli formda azalacağını söz edebilirim.

İşsizlik fonu ödemeleri, işsizliğin artmasını önleyici ekler yapacak

Kestirim meçhullüğü yüksek işsizlik nispetleri konusunda rakam belirtmem elverişli olmaz lakin son periyotta alınan önlemler iktisat idaresinin aldığı önlemler istihdam tarafında kısa çalışmanın genişletilmesi işsizlik fonundan yapılan ödemeler işsizliği çok süratli seviyede artırmasını önleyici ekler yapacağını düşünüyorum. Bununla birlikte fiyatsız izine çıkanlara yönelik ödemeler laf konusu. Kayıt dışı tarafta çalışanların bu devirde ne tarafta evrileceği daha yakından takip edilmesi gereken husus. Bu kısma de direkt destekler sağlanıyor. Binaenaleyh bu sürece girmeden evvel işsizlik nispetlerinde aşağı taraflı seyri görmeye başlamıştık gelgelelim mart ortasından itibaren bunun bilakis dönebileceği lakin sonlu biçimde kalacağını öngörüyoruz.

‘Kur seviyesiyle ilgili bir savunma mekanizmamız yok’

Kur gayesi olmadığını son iki yadaki gelişmelere bakarak izleyebiliriz. Mart ayının 2. haftasından itibaren hızlanmakla birlikte kurda bir değişim TL’de kademeli değer kaybı yaşandığını gördük. Yalnız değiliz gayrı gelişmekte olan memleketlerde de var. Kurda seviye savunma üzere bir hareket biçimi içinde olmadığımızı gösteriyor. Bununla birlikte gerçek kurun geldiği seviyeyi gözetmek lazım. Son gelişmelerle birlikte gerçek kur da son periyodun en düşük seviyelerine yakın seyrediyor. Son yeniden geçen yıl içinde gerçek kolun firmaların borç azaltımına gittiğini görüyoruz. Tüm bunları dikkate aldığımızda firmaların konum azaltmış olması gerçek kurun seviyesi yerleşiklerin de aşikâr ölçüde dolarize olmuş olması son periyotta burada da müspet gelişmeler görüyoruz. Kur seviyesiyle ilgili bir savunma mekanizmamız yok lakin finansal istikrar açısından tümüne bakmamız lazım bazen yalnızca nema ile yönetemeyeceğimiz devirler olabilir.

‘BDDK’nın adımı, bizim swap görüşmelerimizle ilişkilendirilemez’

Swap süreçleri dalgalanma yaratan spekülatif pozisyonlanmaların zahir vadeye sıkışmasını önlemek için epey düşük seviyeye çekildi. ‘Türk Lirası’na yatırım imkanları kapandı’ demek çok gerçek olmaz. Bizim swap ittifaklarımız bundan büsbütün farklı durum. Bunların benzerini yaptık, artırmak üzereyiz yeni itilaflar için de görüşmeler sürüyor.

Faal rasyosu düzenlemesinde  likiditenin aktif tasarrufunu amaçlayan düzenleme hisse tarafında swap süreçleri dikkate alındı. Bankaları Merkez Bankası ile swap yapmaya yöneltti. Merkez ile yapılan swapların arttığını son devirde görüyoruz limitleri de arttırdık. BDDK’nın swap adımı dalgalanmaları sınırlamak için atıldı. Bu adımlar bizim swap görüşmelerimizle ilişkilendirilemez.

Yabancı üleşi düştü değerlendirmelerde söz ettiğim üzere portföy çıkışlarında pozisyonlanmaların azaldığını bizim için ekstra satış basıncını azaltıcı tesiri olduğunu hatırlatmam gerekiyor. Vakit içinde pahalılık dinamikleri olumlu beklentilerle birlikte yabancı yatırımcıların da iç borçlanma piyasasında isteriz saf ki. Lakin gelinen noktada kırılganlığı azaltıcı öge olarak pahalandırmak gerekir.

Kamu bankaların kredi yükü risk oluşum ediyor mu?

Kredilerde risk algıların artmasından dolayı bankacılık tarafında likit kalma tercihi arttı fakat kamu bankalarında sürdü. Kredi kanallarının açık kalmasını ve güçlü halde işlemesinin çok kıymetli buluyoruz. Kamu banklarının kredi tarafındaki yüklü adımlarını ve programlarını bu çerçevede kıymetlendiriyoruz. Süratli ve kapsamlı hareket edildi iktisada destek için değerli. Büyük kısmının KGF destekli krediler olduğunu söylemek lazım bir ölçü kredi riski için KGF garantisi var dal açısından. Aldığımız önlemler kapsamında likiditenin hem finans hem gerçek kol açısından geniş olması için önlem aldık. Fonlamaların vadesini uzattık tahvil alımlarını artırdık. Tüm bunlar birlikte değerlendirildiğinde bankalar açısından likidite için risk görünmüyor. Hayli rahat konumdalar. Merkez badire yaşatmayacağını güçlü biçimde tabir etti.

Net rezervler

Swaplar hariç dahil üzere kıymetlendirme muhaberede sıklıkla söylediğimiz üzere yekun rezervler üzerinden kıymetlendirmek gerekir ödemeler istikrarı çerçevesi ve rezerv seviyesi kısa vadeli yükümlülükler için rastgele eza olmayacak.

Makul gerçek getiri

Bir evvelki içtimada da geldiğimiz nokta itibariyle pahalılık beklentilerin güzelleşmesi beklenen pahalılığın referans alınmasını sahih kıymetlendiriyoruz. BU çerçevede münasebetler çerçevesinden yüzde 7,4 pahalılık beklentisi hala makul bir gerçek getiri noktasındayız. İçinden geçilen süreçte gelişmiş ve gelişen devletler bariz getirileri indirdiler. Aslında tüm yerkürede gerçek getiriler aşağı geldi