• YARIM ALTIN
    2.439,00
    % -1,96
  • AMERIKAN DOLARI
    13,3816
    % -2,17
  • € EURO
    15,2130
    % -2,18
  • £ POUND
    17,9059
    % -1,79
  • ¥ YUAN
    2,1081
    % 0,37
  • РУБ RUBLE
    0,1814
    % -1,86
  • BITCOIN/TL
    765579,391
    % 0,46
  • BIST 100
    1.852,52
    % 2,37
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

Satın Alma ve Birleşmeler, Türkiye’de krizden çıkışın anahtarı olabilir mi?

Satın Alma ve Birleşmeler, Türkiye’de krizden çıkışın anahtarı olabilir mi?

Globalturk Capital Kurucu ve Başkan Ortağı ve 5 trilyon dolar varlık yöneten kişisel kapital fonlarının birliği EMPEA’nın Türkiye temsilcisi Barış Öney, korona virüsün iktisada ve yatırımlara tesirlerini kıymetlendirerek satın alma ve birleşmelerin Türkiye’nin buhrandan nasıl daha süratli çıkmasına yardımcı olabileceğine dair öngörülerini paylaştı. Salgın öncesi süreçte şahsi kapital ve teşebbüs varlığı yatırımlarının yüklü olarak ABD ve Çin’e gittiğini, yükselen pazarların ise fon çekmekte büyük zorluklar yaşadığını hatırlatan Öney, artık bunun değişeceğini söz etti.

Satın alma ve birleşme süreçlerini tetikleyecek olan bir gayri değerli bahsin, üretici çok uluslu şirketler için tedarik zincirlerinin yine kıymetlendirilmesi olacağını belirten Öney, tedarik zincirinde çeşitliliğin yeni yatırımlara ve münasebetiyle şirket satın almalarına sebebiyet vereceğini söyledi. Üretimin kendi memleketlerine yahut yakın memleketlere kayma eğiliminin artacağını bekleyen Öney, bu bağlamda Onshoring ve Nearshoring felsefesi sonucu hareketlenecek bu çeşit aksiyonların tesirli olmasını beklemek gerektiğini de belirtti. Türkiye’nin, üretim üssü olması, esnek üretim odaklı davranabilmesi, teşebbüsçü ruhu, tüm yerküreye ihracat yapabilme özelliği ve Avrupa’ya yakınlığı üzere mevzulardan dolayı çok sayıda yabancı direkt yatırımcının ilgisini çekeceğini söz etti.

Temel eser ve hizmet muhtaçlıklarının önümüzdeki yılların yatırım teması olacağı ve mecburî olmayan lüks harcamaların azalmasının beklediğini söyleyen Öney’e nazaran, birçok lüks markanın şayet farklı meydanlara dönüşemezse satışlarının çok düşebileceğini velev kaybolabileceğini göreceğiz.

Gayrı taraftan laf konusu yatırımların gerçekleşmesinin önünde de birtakım köstekler oluşabilir. Bunun da altını çizmekte yarar var, şöyle ki: Şirket satın almaları seyahat kısıtlamaları ve stratejik nedenlerle birinci aşamada daha lokal yüklü olabilir. Devletler, devletleri için bilhassa böylesi felaketlerde stratejik olduğunu düşündükleri birtakım kollar için birinci aşamada yabancı mülkiyeti sınırlayabilirler ve had ötesi birleşme ve satın alma süreçlerine müsaade vermeyebilirler. Lakin bu durum devirle gerekli tedbirler sonucu tekrar hafifletilebilir.

BIRTAKIM KESIMLER YÜKSELECEK

Salgından sonra yatırımların daha çok temel eser ve hizmet gereksinimlere yöneleceğini, mecburî olmayan lüks harcamaların azalacağını, kimi lüks markaların kıymet kaybedebileceğini öngören Öney’e nazaran, seyahat ve otel işletmeleri yeni hijyen ve güvenlik kurallarına doğal olacak. İş maksatlı uzun seyahatler azalacak. Ticari emlak dalı, uzaktan çalışma pratiklerinin pek çok şirket için devam etme ihtimali yüksek olacağı için, konuta ya da sıhhat gayeli tasarruflara dönüşecek. Pencereleri açılmayan plazalara ilgi azalması kaçınılmaz olarak gündeme gelecek ve buralara yeni tasarruf kurallarına nazaran altyapı yatırımlarının süratle yapılması gerekecek. Bu meydanda teşvikler ve destekler süratle gündeme gelecek.

Öney, restoran ve kafelerde yeni hijyen ve güvenlik kurallarının ortaya çıkacağını, müşterilerin alınmadan ateşinin ölçülebileceğini, oturma sahalarında 1,5 ila 2 m arasında içtimaî uzaklık boşluğu yaratılmak zorunda kalınacağını, masa örtüleri ve sofra ekiplerinin sterilize ve tek tasarrufluk olabileceği üzere yeni pratiklere geçilmesi gerekebileceğini belirtti.

Öney, ortaya çıkacak yeni yatırım ortamlarını ise şöyle sıraladı:

Teknoloji yerindeki yatırımlara, münhasıran insan ve etraf sıhhatine ve yeni ömür biçimine adapte olmasını kolaylaştıracak olanlara büyük ilgi olacak. Hane içi çalışma kabinleri, berber, kuaför, dükkân, toplu taşıma araçları için ekstra hijyen kabinleri, hijyen ekipmanları, tek tasarrufluk giysiler, rahat giysiye yönelik tekno-gömlekler ve tişörtler, ilaç ve sıhhat ile biyo-teknoloji sahaları öne çıkacak.”

SATIN ALMA VE BİRLEŞME BUHRANDAN ÇIKIŞIN ANAHTARI OLABİLİR Mİ?

Güçlükle duruma düşen her şirketin devlet tarafından kurtarılmasının mümkün olamayacağını söyleyen Öney, bu yüzden birden fazla şirketin kapanma riski ile karşı zıdda olduğunu söyledi. Bu durumda işsizliğin artacağını, kredilerin ödenemeyeceğini, devletin de vergi kaybına uğrayacağını ekledi.

Fakat satın alma ve birleşmelerin Türkiye’nin bu bunalımdan daha süratli çıkmasına yardımcı olabilecek bir fırsat da yaratabileceğini belirten Barış Öney, Devlet, bankalar ve şirketler tarafından şimdiden yapılmasının yararlı olabileceği hususları şöyle sıraladı:

“Devlet şirket satın alma ve birleşmeyi teşvik edebilir. Böylelikle hem uzun bir vakittir sağlanamayan sektörel konsolidasyon gerçekleşir, hem de finansman kahrına düşmüş şirketler kurtulur, büyür ve daha çok yabancı anapara çeker. Yabancı direkt yatırım ve bu kapsamdaki hususî anamal fonları malum büyük şirketlere yatırım yapmayı tercih ediyor. Bankaların bu maksatla gerçek manada ‘Satın Alma Finansmanı’ sağlaması kıymetli. Satın alma ve birleşmelerde, bilhassa satın alan için kurumlar vergisi muafiyeti olmalı. Tıpkı vakitte satın alma sigortası oluşturulmalı. Son kademe karmaşık olabilen satın alma birleşme süreçlerinde danışmanlık ecirleri için şirketlere teşvik sağlanmalı. Çalışanların şirketi satın almalarına kredi kolaylığı getirilmeli. Yatırımlar için bankaların yalnızca yatırımın yaratacağı nakit akımlarını temlik etmek suretiyle ‘proje finansmanı sağlaması teşvik edilmeli. Yerli kişisel emeklilik fonlarındaki birikimlerin kişisel anamal fonlarına da yatırım yapabilmesi sağlanmalı ki yerli fon idare şirketlerimiz anapara sağlamakta ve bu kaynakları şirketlere aktarmakta faal olabilsinler.

Kurumlar vergisi ve stopaj acilen yüzde 10’lar seviyelerine düşürülmeli, SGK patron hakları azaltılmalı ki şirketler artık çok daha kayıt içine alınabilsin. Bankaların borçları uzun vadeye yayarak yine yapılandırmaları ve velev şayet bir satın alacak şirket varsa onunla mütenasip koşullarda borç azaltma gibisi süreçlere daha ziyade müsaade verilmeli.”

DİJİTAL SATIN ALMALAR HAYATIMIZA GİRECEK – ŞİRKETLER ACİLEN DAHA DA ŞEFFAFLAŞMALI VE DİJİTALLEŞMELİ

Korona virüsle ortaya çıkan yeni ortamın, süreç dinamiklerini kıymetli ölçüde değiştirdiğini ve dijitalleşmeye yönlendirdiğini de anlatan Barış Öney, hususî anamal ve teşebbüs kapitali fonlarından yatırım bekleyen ya da şirketini satmayı hedefleyen şirketlerin artık hiç olmadığı kadar artık sanal ortamda hazır olması gerektiğini belirterek, şu ikazlarda bulundu:

“Çünkü artık bu süreçler uzaktan ve teknoloji kullanılarak yapılmak zorunda kalınacak, tarafların fizikî içtimaları pek mümkün olmayacak. Bu durumda da şirketlerin tüm operasyonel ve mali rakamlarının net görülebiliyor olması kıymetli. Mukavelelerden evvel yapılan müzakereler çoğunlukla dijital ortamlarda yapılacak. Yüz yüze muhabere azalacak, daha çok görüntü konferans teknolojileri kullanılacak. Bu çeşit muhabereler daha âlâ ekranlar ve daha çokça 3 boyutlu artırılmış gerçeklik ya da hologram teknolojisini kullanılacak. Velev tahminen de bu durum işin tabiatı haline gelecek. Ayrıyeten şirketlerin fabrikalarının ve şirket merkezlerinin drone’larla incelenebilir hale getirilmesi gerekecek.”

AVRUPA’DA ÇOK ŞİRKET EL DEĞİŞTİRECEK

Barış Öney laflarını şöyle bitirdi:

“Avrupa’da da çok sayıda aile şirketi benzeri nedenlerle el değiştirecek. Kişisel varlık fonları ile mahsusen Asya’lı âlâ şirketler buralarda şirket almak isteyecektir. Âlâ Türk şirketleri için de bu durum çok mütenasip fiyatlarla şirket alabilmeye fırsat verecektir. Bu durumun âlâ değerlendirilmesinde ve süratli hareket edilmesinde büyük yarar var. Bu hususta da devletin iş yerküremizi motive etmesinin kıymetli olduğunu düşünüyorum.”