• YARIM ALTIN
    1.580,00
    % 1,13
  • AMERIKAN DOLARI
    8,6580
    % 1,42
  • € EURO
    10,1795
    % 0,81
  • £ POUND
    11,9093
    % 0,72
  • ¥ YUAN
    1,3359
    % 1,24
  • РУБ RUBLE
    0,1188
    % 0,59
  • BITCOIN/TL
    421409,264
    % 2,28
  • BIST 100
    1.419,43
    % 0,10
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

TBB Yönetim Kurulu Başkanı Aydın: Bankacılık sektörü geleceğe güvenle bakıyor

TBB Yönetim Kurulu Başkanı Aydın: Bankacılık sektörü geleceğe güvenle bakıyor

Türkiye Bankalar Birliği Idare Heyeti Yöneticisi Hüseyin Aydın

Türkiye’de bankacılık sisteminin tarihi 1856 yılına kadar uzanmaktadır. Bu tarihte kurulan Osmanlı Bankası, Türkiye Bankacılık Sistemi’nin başlangıcı olarak kabul edilmektedir. Bölüm, Osmanlı Devleti devrinde (1863-1919) büyük ölçüde kamu kesitinin borçlanması için kaynak sağlama hizmetini üstlenmiştir.

Cumhuriyet’in birinci yıllarında bankacılık sistemi, yerli endüstrinin kurulmasının finansman vazifesini üstlenmiştir. 1923 yılında yapılan İzmir İktisat Kongresi’nde, ekonomik gelişme için ulusal bankacılığın kurulması ve geliştirilmesinin gerekliliği vurgulanmıştır. 1930 yılında TC Merkez Bankası, akabinde öncü kesimlerin güçlendirilmesine yönelik finansman için çoğunlukla kamu varlıklı bankalar kurulmuştur. Bankacılık kesimi bu periyotta kendisine verilen hizmeti muvaffakiyetle noktasına getirmiştir.

Şahsi kolun 1950’li yıllardan itibaren güçlenmeye başlamasıyla birlikte, hususî bankalar da kurulmuş ve ekonomik faaliyetin finansmanına güçlü formda destek vermeye başlamışlardır. Bu periyotta, hususî kısma ve piyasa iktisadına değer veren bir iktisat siyaseti izlenmiştir. Buna karşın, evvelki periyotlarda uygulanan, getirisi düşük olduğu için hususî bölümce yapılmayan yatırımların kamu tarafından gerçekleştirilmesine ve bu meydanlara giriş için şahsi kesitin teşvik edilmesi siyasetine devam edilmiştir. 1958 yılında “bankacılık kesiminin ve mesleğinin gelişmesi, bankalar arasında dayanışmanın arttırılması, bankalar ile kamu arasındaki alakanın sağlıklı çalışması ve haksız yarışmanın önlenmesi gayesiyle Türkiye Bankalar Birliği kurulmuştur.

1960-1980 arasındaki planlı periyotta bankacılık dalı değerli ölçüde kamu denetimi ve tesiri altında kalmıştır. Finansal baskılama, müdahaleci ve enflasyonist siyasetlerin uygulanmasına bağlı olarak bankacılık kesimi gereğince güçlenememiş, finansal kol büyümemiş, tasarruf orantıları düşmüş ve finansal varlıklar gerçek bazda azalmıştır. Mevduat ve kredilere uygulanacak getiri orantıları, banka encümen nispetleri ve kredi limitleri, izlenen ithal ikamesi siyaseti doğrultusunda kamu tarafından belirlenmiş; bankaların temel işlevi kalkınma planlarında mekan alan yatırımların finansmanının sağlanması olarak tanımlanmıştır.

1980’ler kambiyo ve sermaye  hareketleri bağımsızlaştı

1980’li yıllardan itibaren piyasa mekanizmasının makbul olduğu, liberal siyasetlerin uygulandığı bir periyoda geçilmiştir. Finansal ve öbür bölümlerde fiyatların piyasaların tarafından belirlenmeye başladığı bu devirde piyasa iktisadının daha dinamik çalışmasını sağlayacak kurumsal ve hukuksal altyapı oluşturulmaya başlanmıştır. Kambiyo rejimi, akabinde anamal hareketleri özgürleştirilmiştir. Bankacılık kesimine yeni yerli/yabancı varlıklı bankaların girişine müsaade verilmiş, mevduat-kredi getiri nispetlerinin, fiyat ve encümenlerin bağımsız bırakılmasıyla yarışma daha güçlü hale gelmiştir. Bu devirde, bankacılık kesimi ve finansal sistem büyümeye başlamış; ulusal gelir artışı hızlanmış, varlık piyasası oluşturulmuş ve çok sayıda yeni finansal araçlar kullanılmaya başlanmıştır.

2001 tekrar yapılandırma…

1990’lı yıllarda, yüksek kamu bölümü borçlanması ve pahalılık nedeniyle finansal ve ekonomik istikrarsızlık artmıştır. Bu periyodun 2. yarısında sık aralıklarla yaşanan ekonomik meselelere tahlil üretilmesi konumuna sıkıntıların büyük ölçüde bankacılık bölümü üzerinden çözülmesine yönelik tatbikler finansal istikrara zarar vermiştir. Bankacılık kesimi ekonomik faaliyetin finansmanını yapamaz hale gelmiştir. Bu nedenle 2001 yılında bankacılık kolu kapsamlı bir yine yapılandırmaya tabi tutulmuştur.

Tekrar yapılandırma kapsamında, bilanço yapısı düzelemeyecek durumda olan bankalar sistemden çıkarılmış, kamu bankalarının yüksek vazife zararları finanse edilmiş, kola özkaynak takviyesi yapılmış; kamusal teftiş fonksiyonu yine örgütlenmiş, bankaların risk idaresi sistemleri yenilenmiş; kurumsal ve hukuksal yapı yine düzenlenmiştir. Iktisat siyasetlerinde, bütçe, fiyat ve finansal istikrara birebir anda değer veren bir pratik olmuştur.

Bankacılıkta tekrar yapılandırma ve iktisat siyasetindeki değişiklik, hem bankacılık dalının mali açıdan güçlendirilmesi, hem de emniyetli fiyat oluşturucu piyasalara dayalı liberal bir finansal yapının oluşturulması sürecini desteklemiştir. Bankacılık kesimi büyümüş ve kişisel kesim başta olmak üzere ekonomik faaliyetin finansmanına daha çokça ek vermeye başlamıştır.

Bilanço büyüklüğünün GSYH’ye orantısı son yirmi yılda yaklaşık olarak ikiye katlanmıştır. Ulusal gelir süratli ve istikrarlı bir artış göstermiştir. Bankacılık kesimi bu süratli büyümeye destek olmuştur. Kişisel bölüm yatırımları yanında, ulaşım, haberleşme, güç üzere temel alt yapı yatırımlarının finansmanı bankacılık kesiminin katkısıyla gerçekleşmiştir. Türkiye iktisadının büyüme potansiyelinin yine farkına varılmasıyla birlikte 2005’ten itibaren bankacılık koluna ağır anapara girişi olmuştur.

Şoklara direnç devri

2008 global bunalım ve sonrası periyotta, bankacılık bölümü, kamudan kaynak ve destek talep etmeden işlevini sağlıklı olarak sürdürmüş ve ekonomik faaliyetin finansmanını sağlamayı devam ettirmiştir. Türkiye iktisadı ve bankacılık kolu, iç ve dış kaynaklı maruz kaldığı çok sayıda şoklara gerekli direnci göstermiştir.

Iktisadın güçlü bir formda büyüdüğü 2010-2018 devrinde bankacılık dalı de büyümeye devam etmiştir. 2007–2018 periyodunda etkinlerin GSYH’ye nispeti yüzde 66’dan yüzde 104’e çıkmıştır. Kredilerdeki artış bu devirdeki güçlü ekonomik büyümeyi destekleyen değerli ögelerden bir tanesi olmuştur.

Etkinlerin finansmanında mevduat en değerli kalem olmaya devam etmiştir. Buna rağmen, yurtiçi tasarrufların ehliyetsiz kalmasına bağlı olarak, mevduatın yekun bilanço içindeki üleşi azalmıştır. Kredi/mevduat nispeti yüzde 100’ü aşmıştır. Finansmanda yurtdışında borçlanmanın hakkı artmaya başlamıştır.

Bankacılık kesiminde büyümenin istikrar içinde sürdürülmesinde en değerli tesir özkaynakların güçlendirilebilmesinden gelmiştir. Özkaynaklar güçlü bir büyüme sergilemiştir. Karın büyük nispette özkaynaklara eklenmesinin de katkısıyla anapara yeterliliği yüksek seyretmiştir.

Bankacılık bölümü bilanço büyüklüğü, bilanço dağılımı, performans göstergeleri esas alındığında sağlıklı, güçlü ve istikrarlı bir yapıdadır. Eser ve hizmet çeşitliliği artmıştır. Yenilenen teknoloji kullanılarak hizmet kanalları daima çeşitlenmektedir. Çalışanları yetenekli, idareleri tecrübeli ve bankacılık bölümünün gerektirdiği müdebbir olan niteliklerine sahiptir.

Son bir asırlık periyotta bankacılık bölümü devletimizin büyümesinden güç almış, aldığı gücü ekonomimizin menfaatleri doğrultusuna ve büyümesinde kullanmıştır. Ekonomimiz geliştikçe ve güçlü epey bankacılık kolu büyümeye, güçlü ve sağlıklı olmaya devam edecektir. Temel büyüklüklerde son 20 yılda gelişmekte olan devletler ortalamasını yakaladık. Önümüzdeki devirde gelişmiş memleketler ortalamalarına ulaşmaya çalışacağız.

100. yaşında, Türkiye Büyük Millet Meclisi’ni hürmetle kutluyoruz. Kurucumuz Mustafa Kemal Atatürk başta olmak üzere, Ecdadımızı rahmetle ve minnetle anıyoruz. Devletimize emeği geçen herkese şükranlarımızı sunuyoruz.