• YARIM ALTIN
    1.609,00
    % 0,06
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    334703,384
    % -2,58
  • BIST 100
    1.391,64
    % 2,27
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

TCMB: Çekirdek enflasyon göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir

TCMB: Çekirdek enflasyon göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) 22 Nisan’da gerçekleştirdiği içtimanın özeti yayınlandı.

Çekirdek pahalılık göstergelerinin eğilimlerinin ılımlı seyrettiğini belirtildi. Siyaset adımlarının gayeli ve muvakkat olmasının siyaset aktifliğini destekleyeceği söz edilen özette, para ve maliye siyasetleri arasındaki eş güdümün değer arz ettiğinin altı çizildi.

Fiyat istikrarı ve finansal istikrar doğrultusunda tüm araçların kullanılacağı vurgulanan içtima özetinde, mali duruşun enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak halde belirleneceği vurgulandı.

Para siyasetinde temkinli duruşun sürdürülmesi gerektiği belirtildi.

TCMB’nin internet sitesinde yan alan içtima özeti şu biçimde:

Pahalılık Gelişmeleri

1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 0,57 orantısında artmış, yıllık pahalılık 0,51 puan azalarak yüzde 11,86’ya gerilemiştir. Tüketici pahalılığını aşağıya çeken temel öge besin ve kuvvet öbekleri olmuştur. Akaryakıt fiyatları, Türk lirasındaki kıymet kaybına karşın, memleketler arası petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte gerilemiş ve güç kümesi yıllık pahalılığı sarih olarak azalmıştır. Besin pahalılığındaki yavaşlamayı ise taze meyve ve zerzevat fiyatları sürüklemiştir. Pahalılık, hizmetlerde hudutlu bir nispette gerilerken, temel mal öbeğinde döviz kuru gelişmeleri neticesinde artış kaydetmiştir. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık pahalılığı bir ölçü artmış, eğilimleri ise görece yatay seyretmiştir.

2. Azık ve alkolsüz içecekler yıllık pahalılığı Mart ayında 0,53 puan azalarak yüzde 10,05’e gerilemiştir. İşlenmemiş besin yıllık pahalılığı, taze meyve-sebze fiyatları kaynaklı olarak düşerken, bu kalem dışarıda bırakıldığında artış göstermiştir. Bu yükselişe et fiyatları öncülük ederken, bakliyat fiyatlarındaki artışlar da dikkat çekmiştir. Gayri taraftan, işlenmiş azık öbeğinde yıllık pahalılık bir ölçü artmıştır. Ekmek ve tahıllar kümesi pahalılığı yüksek seyretmeye devam ederken, katı ve likit yağların yanı sıra vergi artışının da tesiriyle alkolsüz içecekler kalemi işlenmiş besin pahalılığını yukarı çeken vesair kümeler olmuştur.

3. Kuvvet öbeği fiyatları Mart ayında yüzde 3,12 nispetinde düşmüş, küme yıllık pahalılığı 5,73 puan azalarak yüzde 9,81’e gerilemiştir. Bu gelişmede, memleketler arası petrol fiyatlarıyla birlikte düşen akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur. Öncü göstergeler güç kümesi yıllık pahalılığındaki besbelli gerilemenin Nisan ayında süreceğine işaret etmektedir.

4. Temel mal öbeği yıllık pahalılığı Mart ayında 1,13 puan yükselerek yüzde 8,18 olmuştur. Artış alt kalemlere yayılırken, dayanıklı mal pahalılığındaki yükselişin daha bariz olduğu gözlenmiştir. Dayanıklı mal kümesinde Türk lirasındaki paha kaybına bağlı olarak araba ile mobilya fiyatlarındaki yükselişler öne çıkarken, giysi ve ayakkabı kümesinde mevsimsel fiyat artışı evvelki yıla kıyasla bir ölçü daha güçlü gerçekleşmiştir.

5. Hizmet fiyatları Mart ayında yüzde 0,52 nispetinde artmış, küme yıllık pahalılığı 0,07 puan düşerek yüzde 12,42 olmuştur. Bu devirde, yıllık pahalılık ulaştırma ve lokanta-otel kümelerinde bir ölçü yükselirken, kira ve haberleşme kümelerinde yatay seyretmiş, sair hizmetler öbeğinde ise gerilemiştir. Koronavirüs salgınına bağlı önlemlerin tesiriyle gayrı hizmetler kümesinde nokta alan paket tıp, bakım-onarım ve eğlence-kültür hizmetleri aylık enflasyonlarında zayıf seyir izlenmiştir. Bu küme içinde mekan alan sıhhat hizmetleri fiyatları ise, Döviz kuru gelişmelerinin de tesiriyle, yükseliş eğilimini sürdürmüştür. Salgın illetin tesiri lokanta-otel öbeğinde da hissedilirken maliyet artışlarına bağlı olarak yiyecek ve içecek hizmetleri fiyatlarındaki yükselişe rağmen, konaklama hizmetleri fiyatları gerilemiş ve küme pahalılığını sınırlamıştır.

6. Nisan ayında yılsonu pahalılık beklentilerindeki güzelleşme sürmüştür. Lakin salgının seyri ile ilgili belirsizliklere bağlı olarak pahalılık iddia meçhullüğü bir ölçü artmış; 12 aylık pahalılık beklentilerinde her iki tarafta uç kıymetlere atfedilen olasılıklarda bir ölçü artış gözlenmiştir.

Pahalılığı Etkileyen Ögeler

7. Ocak ve Şubat aylarında finansal koşullardaki güzelleşmenin de katkısıyla güçlü bir eğilim sergileyen iktisadi faaliyet, koronavirüs salgınının dış ticaret, turizm ve iç talep üzerindeki tesirlerine bağlı olarak Mart ayı ortalarından itibaren zayıflamaya başlamıştır. Anket göstergeleri ve yüksek frekanslı olgular zayıflamanın Nisan ayında kollar umumisine yayılarak belirginleştiğine işaret etmektedir. Turizmle alakalı kesimler başta olmak üzere hizmetlerde daha besbelli bir zayıflama gözlenmektedir. İmalat sanayiinde dış talepteki sert düşüşün tesiriyle ana ihracatçı dalların sipariş ve kapasite tasarruf nispetleri nispeten düşük seviyelere gerilemiştir. Dönemsel olarak talebin nispeten güçlü seyrettiği besin, kağıt eserleri, bilgisayar ve elektronik eserler ile temel eczacılık kolları ise görece olumlu ayrışmaktadır.

8. Global büyüme görünümündeki bozulma ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle ihracat ve turizm gelirleri azalmaktadır. Turizm ve kontaklı taşımacılık faaliyetleri durma noktasına gelirken; ana pazarı Avrupa kesimi olan taşıt, giysi, dokumacılık, deri, makine-ekipman, elektrikli teçhizat kollarında ihracat imkânları kıymetli ölçüde daralmaktadır. Öbür taraftan, iktisadi faaliyetteki yavaşlamayla ithalat talebi süratle gerilerken, emtia fiyatlarındaki düşük seviyeler de ithalat faturasını sınırlamaktadır. Bu çerçevede, son periyotta sarih bir güzelleşme gösteren cari süreçler istikrarının, emtia fiyatları ve ithalatın sınırlayıcı tesiriyle yıl umumunda ılımlı bir seyir izleyeceği öngörülmektedir.

9. Salgın illete bağlı olumsuz tesirlerin muvakkat olduğu ve yılın 2. yarısıyla birlikte yurt içi talepte daha güçlü ve erken olmak üzere, iktisadın toparlanma eğilimine gireceği bedellendirilmektedir. İktisadi faaliyetteki toparlanma suratı ise sıradanlaşma sürecinin yurt içindeki seyri kadar bu sürecin, başta dış ticaret ortaklarımız olmak üzere, global iktisattaki gidişatına da bağlı olacaktır. Bu görünüm altında, salgın illete bağlı gelişmelerin Türkiye iktisadı üzerindeki olumsuz tesirlerinin sonlandırılması açısından finansal piyasaların, kredi kanalının ve firmaların nakit akışının sağlıklı işleyişinin devamı büyük değer arz etmektedir. Bu çerçevede, yakın periyotta tatbike konulan nakdî ve mali önlemlerin iktisadın üretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve salgın sonrası toparlanmaya ek yapacağı bedellendirilmektedir.

10. Ocak devrinde işsizlik nispetlerindeki düşüş devam ederken, tarım dışı istihdam sanayi kesimi kaynaklı olarak bir ölçü gerilemiştir. Öncü göstergeler, iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın Mart ayı ortalarından itibaren işgücü piyasasına da yansımaya başladığına işaret etmektedir. Konsey, kısa çalışma ödeneği başta olmak üzere işsizlik sigorta fonu ve cari aktarımlar aracılığıyla sağlanan desteklerin, hanehalkı gelir kayıplarının sınırlanması ve istihdamın korunması açısından kritik rol oynadığı değerlendirmesinde bulunmuştur.

Para Siyaseti ve Riskler

11. Koronavirüs salgınına ait gelişmelere bağlı olarak global büyüme görünümündeki zayıflama derinleşmektedir. Salgını sınırlamaya yönelik tedbirler birinci etapta tedarik zincirini ve üretimi etkilemiş; salgının global ölçekte yayılmasıyla birlikte belirsizliklerdeki artış, finansal koşullardaki sıkılaşma, hanehalklarının gelir kaybı ve firmaların nakit akışındaki bozulma talepte de besbelli bir zayıflamaya yol açmıştır. İstihdam, tedarik zincirleri ve üretim kapasitesi üzerinde meydana gelebilecek kalıcı bir tahribatın önlenmesi gayesiyle global çapta büyük ölçekli ekonomik önlemler tatbike konulmaktadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan devlet merkez bankaları genişleyici yanda adımlar atmaya devam ederken, salgına karşı alınan nakdî önlemler kapsamında nema indirimleri, varlık alımları, likidite adımları ve kredi destek programları üzere çeşitli tatbikler öne çıkmaktadır. Maliye siyaseti sahasında ise, en çok etkilenen bölümlerin desteklenmesine ve salgın sonrası toparlanma için tutarlı bir taban hazırlanmasına yönelik olarak harcama, vergi ve kredilere ait önlem paketleri uygulanmaktadır. Uygulanan siyasetlerin finansal piyasalar, büyüme ve istihdam üzerindeki aktifliği, memleketler itibarıyla salgının denetim altına alınma müddeti ile siyaset yerinin büyüklüğüne nazaran farklılaşabilecektir.

12. Salgının global ve ulusal ölçekte yayılım suratına ve olağanlaşma sürecine dair belirsizlikler sürmektedir. Bu kapsamda, seyahat kısıtlamaları, konuttan çıkma yasağı, çevre yalıtım üzere salgının yayılımını sınırlamayı hedefleyen tedbirlerin vadesi ve zamanlaması kadar bunların tüketim alışkanlıkları ve umumi harcama davranışına muhtemel tesirlerine yönelik belirsizlikler devam etmektedir. Her açıdan olağanlaşmanın uzun sürmesi durumunda global ve yurt içi büyüme görünümündeki zayıflama daha besbelli olabilecek ve ek önlem gereksinimi ortaya çıkabilecektir.

13. Global boyutta birçok kolda iktisadi faaliyetin durma noktasına gelmesi, ham petrol talebini büyük ölçüde azaltmıştır. Global ham petrol stokları hâlihazırda epeyce yüksek seviyelerde seyrederken, petrol arzındaki kısıntı planları talepteki düşüşün gerisinde kalabilecektir. Bu doğrultuda, ham petrol fiyatları üzerinde talep kaynaklı aşağı cepheli riskler bulunmaktadır. Sert biçimde daralan global talebin yanında, emtia fiyatlarındaki düşüşün de tesiriyle global pahalılık orantılarının 2020 yılında ılımlı bir görünüm sergilemesi beklenmektedir.

14. Global risk iştahının zayıflaması finansal piyasalarda oynaklığın besbelli formda artmasına neden olmuştur. Yakın devirde, hem gelişmiş hem gelişmekte olan devletlerin pay senedi ve tahvil piyasalarında önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. Gelişmekte olan devletlerden ağır anamal çıkışları izlenirken, umumî eğilimle birlikte Türkiye’nin devlet risk primi de yükselmiş, Türk lirası kıymet kaybetmiş ve kur oynaklığı artmıştır. Salgına ait belirsizliklerin azalmasını takiben, alınan mali ve mali önlemlerin de katkısıyla, global gelişmelerin memleket risk primi ve kur oynaklığı üzerindeki olumsuz tesirlerinin hafifleyeceği kestirim edilmektedir. Belirsizliklerin yüksek seyrettiği bu süreçte, salgın marazın varlık akımları, finansal koşullar, dış ticaret ve emtia fiyatları kanalıyla oluşturmakta olduğu global tesirler yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda Merkez Bankası, salgının Türkiye iktisadına tesirlerini izleyerek elindeki araçları fiyat istikrarı ve finansal istikrar maksatları doğrultusunda kullanmaya devam edecektir.

15. Salgın öncesi devirde enflasyondaki düşüşün ve nema indirimlerinin de katkısıyla finansal koşullarda bariz bir düzgünleşme gözlenmiş, kredi büyümesi 2019 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren ivmelenmiştir. Alınan makroihtiyati önlemlerin tesiriyle, 2020 yılının birinci aylarında sürat kesen tüketici kredileri büyümesi, salgının memleketimizde de görülmeye başlamasıyla birlikte Mart ayı ortasından itibaren bir ölçü ivme kaybetmiştir. Öte yandan, ticari kredilerdeki ivmelenme devam etmektedir. Alınan mali, finansal ve mali önlemlerin yanı sıra büyük ölçüde kamu bankalarınca genişletilen kredi arzının kredi büyümesine ait aşağı cepheli riskleri sınırlayarak gerçek kola kredi akışının kesintisiz devamına ek sağladığı kıymetlendirilmektedir. Bu doğrultuda, kredi piyasasındaki gelişmeler yakından izlenecek ve kredi kanalının sağlıklı işleyişini sağlamak için gerekli önlemler uygulanmaya devam edilecektir.

16. Pahalılık beklentileri, iç talep koşulları ve üretici fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak çekirdek pahalılık göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir. Global gelişmeler koşutunda Türk lirasında gözlenen kıymet kaybına rağmen, başta ham petrol ve metal fiyatları olmak üzere memleketler arası emtia fiyatlarındaki keskin düşüşün devamı pahalılık görünümünü olumlu etkilemektedir. Üretim ve satışlardaki düşüşe bağlı ünite maliyet artışları takip edilmekle birlikte yekun talep koşullarının pahalılığı sınırlayıcı tesirinin arttığı iddia edilmektedir. Bu gelişmeler doğrultusunda Ocak Pahalılık Raporu’nda verilen yıl sonu pahalılık iddiası üzerindeki risklerin aşağı cepheli olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Şura, siyaset getirisinde 100 baz puan indirim yapılmasına karar vermiştir.

17. Şura, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, devlet risk priminin gerilemesi, uzun vadeli nemaların aşağı gelmesi ve iktisattaki toparlanmanın güç kazanması açısından büyük değer taşıdığını kıymetlendirmektedir. Enflasyondaki düşüşün hedeflenen patika ile entegrasyonlu formda gerçekleşmesi için para siyasetindeki temkinli duruşun sürdürülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, mali duruş ana eğilime dair göstergeler dikkate alınarak enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak formda belirlenecektir. Merkez Bankası fiyat istikrarı ve finansal istikrar hedefleri doğrultusunda elindeki bütün araçları kullanmaya devam edecektir.

18. Heyet, salgın illete bağlı iktisadi risklerin en aza indirilmesi açısından para ve maliye siyasetleri arasındaki eşgüdümün sürdürülmesinin büyük ehemmiyet arz ettiği değerlendirmesinde bulunmuştur. Salgın illetin ekonomiyi birçok farklı kanaldan etkilemesi, başta nakit akışının düzenlenmesi ve istihdamın korunmasına yönelik önlemler olmak üzere şirketler ve hanehalkı üzerindeki tesirlerin taban seviyede tutulabilmesi için koordineli siyaset pratikleri gerektirmektedir. Binaenaleyh, makro ölçekteki para ve maliye siyasetlerinin yanı sıra en çok etkilenen iktisadi üniteleri hedefleyen ve sektörel etkileşimleri dikkate alan siyaset tatbiklerinin kritik ehemmiyette olduğu kıymetlendirilmektedir. Bu süreçte atılacak siyaset adımlarının maksatlı ve süreksiz nitelikte olması siyaset aktifliğini destekleyecektir.

19. Açıklanacak her türlü yeni donenin ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik siyaset duruşunu değiştirmesine neden olabileceği ehemmiyetle vurgulanmalıdır.