• YARIM ALTIN
    1.611,00
    % 0,18
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    336969,587
    % -0,97
  • BIST 100
    1.391,64
    % 2,27
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

TCMB: Enflasyondaki düşüş toparlanma için önemli

TCMB: Enflasyondaki düşüş toparlanma için önemli

TCMB’nin nisan ayı PPK içtima özetinde, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, memleket risk priminin gerilemesi, uzun vadeli getirilerin aşağı gelmesi ve iktisattaki toparlanmanın güç kazanması açısından büyük ehemmiyet taşıdığı vurgulandı.

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın 22 Nisan 200 tarihli Para  Siyaseti Konseyi içtima özeti yayımlandı.

Içtima özetinin tam metni şöyle:

“Enflasyon Gelişmeleri

1. Mart ayında tüketici fiyatları yüzde 0,57 orantısında artmış, yıllık pahalılık 0,51 puan azalarak yüzde 11,86’ya gerilemiştir.

Tüketici pahalılığını aşağıya çeken temel öge besin ve kuvvet öbekleri olmuştur. Akaryakıt fiyatları, Türk lirasındaki bedel kaybına karşın, milletlerarası petrol fiyatlarındaki düşüşle birlikte gerilemiş ve güç öbeği yıllık pahalılığı sarih olarak azalmıştır. Besin pahalılığındaki yavaşlamayı ise taze meyve ve zerzevat fiyatları sürüklemiştir. Pahalılık, hizmetlerde hudutlu bir nispette gerilerken, temel mal kümesinde döviz kuru gelişmeleri neticesinde artış kaydetmiştir. Bu görünüm altında, B ve C göstergelerinin yıllık pahalılığı bir ölçü artmış, eğilimleri ise görece yatay seyretmiştir.

2. Azık ve alkolsüz içecekler yıllık pahalılığı Mart ayında 0,53 puan azalarak yüzde 10,05’e gerilemiştir. İşlenmemiş azık yıllık pahalılığı, taze meyve-sebze fiyatları kaynaklı olarak düşerken, bu kalem dışarıda bırakıldığında artış göstermiştir. Bu yükselişe et fiyatları öncülük ederken, bakliyat fiyatlarındaki artışlar da dikkat çekmiştir. Vesair taraftan, işlenmiş besin kümesinde yıllık pahalılık bir ölçü artmıştır. Ekmek ve tahıllar kümesi pahalılığı yüksek seyretmeye devam ederken, katı ve likit yağların yanı sıra vergi artışının da tesiriyle alkolsüz içecekler kalemi işlenmiş besin pahalılığını yukarı çeken öteki öbekler olmuştur.

3. Güç kümesi fiyatları Mart ayında yüzde 3,12 orantısında düşmüş, küme yıllık pahalılığı 5,73 puan azalarak yüzde 9,81’e gerilemiştir. Bu gelişmede, memleketler arası petrol fiyatlarıyla birlikte düşen akaryakıt fiyatları belirleyici olmuştur. Öncü göstergeler güç kümesi yıllık pahalılığındaki bariz gerilemenin Nisan ayında süreceğine işaret etmektedir.

4. Temel mal öbeği yıllık pahalılığı Mart ayında 1,13 puan yükselerek yüzde 8,18 olmuştur. Artış alt kalemlere yayılırken, dayanıklı mal pahalılığındaki yükselişin daha besbelli olduğu gözlenmiştir. Dayanıklı mal kümesinde Türk lirasındaki paha kaybına bağlı olarak araba ile mobilya fiyatlarındaki yükselişler öne çıkarken, giysi ve ayakkabı öbeğinde mevsimsel fiyat artışı evvelki yıla kıyasla bir ölçü daha güçlü gerçekleşmiştir.

5. Hizmet fiyatları Mart ayında yüzde 0,52 nispetinde artmış, küme yıllık pahalılığı 0,07 puan düşerek yüzde 12,42 olmuştur. Bu devirde, yıllık pahalılık ulaştırma ve lokanta-otel öbeklerinde bir ölçü yükselirken, kira ve haberleşme öbeklerinde yatay seyretmiş, sair hizmetler öbeğinde ise gerilemiştir. Koronavirüs salgınına bağlı önlemlerin tesiriyle sair hizmetler kümesinde mekan alan paket cins, bakım-onarım ve eğlence-kültür hizmetleri aylık enflasyonlarında zayıf seyir izlenmiştir. Bu küme içinde nokta alan sıhhat hizmetleri fiyatları ise, döviz kuru gelişmelerinin de tesiriyle, yükseliş eğilimini sürdürmüştür. Salgın marazın tesiri lokanta-otel kümesinde da hissedilirken maliyet artışlarına bağlı olarak yiyecek ve içecek hizmetleri fiyatlarındaki yükselişe rağmen, konaklama hizmetleri fiyatları gerilemiş ve küme pahalılığını sınırlamıştır.

6. Nisan ayında yıl sonu pahalılık beklentilerindeki düzgünleşme sürmüştür. Lakin salgının seyri ile ilgili belirsizliklere bağlı olarak pahalılık varsayım meçhullüğü bir ölçü artmış 12 aylık pahalılık beklentilerinde her iki cihette uç bedellere atfedilen olasılıklarda bir ölçü artış gözlenmiştir.

Pahalılığı Etkileyen Ögeler

7. Ocak ve Şubat aylarında finansal koşullardaki güzelleşmenin de katkısıyla güçlü bir eğilim sergileyen iktisadi faaliyet, koronavirüs salgınının dış ticaret, turizm ve iç talep üzerindeki tesirlerine bağlı olarak Mart ayı ortalarından itibaren zayıflamaya başlamıştır. Anket göstergeleri ve yüksek frekanslı olgular zayıflamanın Nisan ayında dallar umumisine yayılarak belirginleştiğine işaret etmektedir.

Turizmle bağlı bölümler başta olmak üzere hizmetlerde daha besbelli bir zayıflama gözlenmektedir. İmalat sanayiinde dış talepteki sert düşüşün tesiriyle ana ihracatçı kesimlerin sipariş ve kapasite tasarruf orantıları epey düşük seviyelere gerilemiştir. Dönemsel olarak talebin nispeten güçlü seyrettiği azık, kağıt eserleri, bilgisayar ve elektronik eserler ile temel eczacılık dalları ise görece olumlu ayrışmaktadır.

8. Global büyüme görünümündeki bozulma ve seyahat kısıtlamaları nedeniyle ihracat ve turizm gelirleri azalmaktadır. Turizm ve ilişkili taşımacılık faaliyetleri durma noktasına gelirken ana pazarı Avrupa nahiyesi olan taşıt, giysi, dokumacılık, deri, makine-ekipman, elektrikli teçhizat dallarında ihracat imkânları kıymetli ölçüde daralmaktadır. Vesair taraftan, iktisadi faaliyetteki yavaşlamayla ithalat talebi süratle gerilerken, emtia fiyatlarındaki düşük seviyeler de ithalat faturasını sınırlamaktadır. Bu çerçevede, son periyotta besbelli bir düzgünleşme gösteren cari süreçler istikrarının, emtia fiyatları ve ithalatın sınırlayıcı tesiriyle yıl umumunda ılımlı bir seyir izleyeceği öngörülmektedir.

9. Salgın illete bağlı olumsuz tesirlerin süreksiz olduğu ve yılın 2. yarısıyla birlikte yurt içi talepte daha güçlü ve erken olmak üzere, iktisadın toparlanma eğilimine gireceği kıymetlendirilmektedir.

İktisadi faaliyetteki toparlanma suratı ise sıradanlaşma sürecinin yurt içindeki seyri kadar bu sürecin, başta dış ticaret ortaklarımız olmak üzere, global iktisattaki gidişatına da bağlı olacaktır. Bu görünüm altında, salgın illete bağlı gelişmelerin Türkiye iktisadı üzerindeki olumsuz tesirlerinin sonlandırılması açısından finansal piyasaların, kredi kanalının ve firmaların nakit akışının sağlıklı işleyişinin devamı büyük kıymet arz etmektedir. Bu çerçevede, yakın devirde pratiğe konulan mali ve mali önlemlerin iktisadın üretim potansiyelini destekleyerek finansal istikrara ve salgın sonrası toparlanmaya ek yapacağı kıymetlendirilmektedir.

10. Ocak devrinde işsizlik nispetlerindeki düşüş devam ederken, tarım dışı istihdam sanayi bölümü kaynaklı olarak bir ölçü gerilemiştir. Öncü göstergeler, iktisadi faaliyetteki yavaşlamanın Mart ayı ortalarından itibaren işgücü piyasasına da yansımaya başladığına işaret etmektedir. Heyet, kısa çalışma ödeneği başta olmak üzere işsizlik sigorta fonu ve cari aktarımlar aracılığıyla sağlanan desteklerin, hanehalkı gelir kayıplarının sınırlanması ve istihdamın korunması açısından kritik rol oynadığı değerlendirmesinde bulunmuştur.

Para Siyaseti ve Riskler

11. Koronavirüs salgınına ait gelişmelere bağlı olarak global büyüme görünümündeki zayıflama derinleşmektedir. Salgını sınırlamaya yönelik tedbirler birinci etapta tedarik zincirini ve üretimi etkilemiş salgının global ölçekte yayılmasıyla birlikte belirsizliklerdeki artış, finansal koşullardaki sıkılaşma, hanehalklarının gelir kaybı ve firmaların nakit akışındaki bozulma talepte de besbelli bir zayıflamaya yol açmıştır. İstihdam, tedarik zincirleri ve üretim kapasitesi üzerinde meydana gelebilecek kalıcı bir tahribatın önlenmesi emeliyle global çapta büyük ölçekli ekonomik önlemler pratiğe konulmaktadır. Gelişmiş ve gelişmekte olan memleket merkez bankaları genişleyici yanda adımlar atmaya devam ederken, salgına karşı alınan nakdî önlemler kapsamında getiri indirimleri, varlık alımları, likidite adımları ve kredi destek programları üzere çeşitli tatbikler öne çıkmaktadır. Maliye siyaseti ortamında ise, en çok etkilenen bölümlerin desteklenmesine ve salgın sonrası toparlanma için elverişli bir taban hazırlanmasına yönelik olarak harcama, vergi ve kredilere ait önlem paketleri uygulanmaktadır. Uygulanan siyasetlerin finansal piyasalar, büyüme ve istihdam üzerindeki aktifliği, memleketler itibarıyla salgının denetim altına alınma mühleti ile siyaset meydanının büyüklüğüne nazaran farklılaşabilecektir.

12. Salgının global ve ulusal ölçekte yayılım suratına ve sıradanlaşma sürecine dair belirsizlikler sürmektedir. Bu kapsamda, seyahat kısıtlamaları, meskenden çıkma yasağı, içtimaî yalıtım üzere salgının yayılımını sınırlamayı hedefleyen tedbirlerin mühleti ve zamanlaması kadar bunların tüketim alışkanlıkları ve umumi harcama davranışına muhtemel tesirlerine yönelik belirsizlikler devam etmektedir.

Her açıdan olağanlaşmanın uzun sürmesi durumunda global ve yurt içi büyüme görünümündeki zayıflama daha bariz olabilecek ve ek önlem gereksinimi ortaya çıkabilecektir.

13. Global boyutta birçok dalda iktisadi faaliyetin durma noktasına gelmesi, ham petrol talebini büyük ölçüde azaltmıştır.

Global ham petrol stokları hâlihazırda nispeten yüksek seviyelerde seyrederken, petrol arzındaki kısıntı planları talepteki düşüşün gerisinde kalabilecektir. Bu doğrultuda, ham petrol fiyatları üzerinde talep kaynaklı aşağı taraflı riskler bulunmaktadır. Sert biçimde daralan global talebin yanında, emtia fiyatlarındaki düşüşün de tesiriyle global pahalılık nispetlerinin 2020 yılında ılımlı bir görünüm sergilemesi beklenmektedir.

14. Global risk iştahının zayıflaması finansal piyasalarda oynaklığın besbelli halde artmasına neden olmuştur. Yakın periyotta, hem gelişmiş hem gelişmekte olan devletlerin pay senedi ve tahvil piyasalarında önemli dalgalanmalar gözlenmiştir. Gelişmekte olan devletlerden ağır varlık çıkışları izlenirken, umumî eğilimle birlikte Türkiye’nin devlet risk primi de yükselmiş, Türk lirası paha kaybetmiş ve kur oynaklığı artmıştır. Salgına ait belirsizliklerin azalmasını takiben, alınan mali ve mali önlemlerin de katkısıyla, global gelişmelerin memleket risk primi ve kur oynaklığı üzerindeki olumsuz tesirlerinin hafifleyeceği iddia edilmektedir.
Belirsizliklerin yüksek seyrettiği bu süreçte, salgın illetin kapital akımları, finansal koşullar, dış ticaret ve emtia fiyatları kanalıyla oluşturmakta olduğu global tesirler yakından takip edilmektedir. Bu kapsamda Merkez Bankası, salgının Türkiye iktisadına tesirlerini izleyerek elindeki araçları fiyat istikrarı ve finansal istikrar gayeleri doğrultusunda kulla maya devam edecektir.

15. Salgın öncesi devirde enflasyondaki düşüşün ve nema indirimlerinin de katkısıyla finansal koşullarda bariz bir düzgünleşme gözlenmiş, kredi büyümesi 2019 yılının üçüncü çeyreğinden itibaren ivmelenmiştir. Alınan makroihtiyati önlemlerin tesiriyle, 2020 yılının birinci aylarında sürat kesen tüketici kredileri büyümesi, salgının memleketimizde de görülmeye başlamasıyla birlikte Mart ayı ortasından itibaren bir ölçü ivme kaybetmiştir. Öte yandan, ticari kredilerdeki ivmelenme devam etmektedir. Alınan nakdî, finansal ve mali önlemlerin yanı sıra büyük ölçüde kamu bankalarınca genişletilen kredi arzının kredi büyümesine ait aşağı taraflı riskleri sınırlayarak gerçek bölüme kredi akışının kesintisiz devamına ek sağladığı bedellendirilmektedir. Bu doğrultuda, kredi piyasasındaki gelişmeler yakından izlenecek ve kredi kanalının sağlıklı işleyişini sağlamak için gerekli önlemler uygulanmaya devam edilecektir.

16. Pahalılık beklentileri, iç talep koşulları ve üretici fiyatlarındaki gelişmelere bağlı olarak çekirdek pahalılık göstergelerinin eğilimleri ılımlı seyretmektedir. Global gelişmeler koşutunda Türk lirasında gözlenen paha kaybına rağmen, başta ham petrol ve metal fiyatları olmak üzere memleketler arası emtia fiyatlarındaki keskin düşüşün devamı pahalılık görünümünü olumlu etkilemektedir. Üretim ve satışlardaki düşüşe bağlı ünite maliyet artışları takip edilmekle birlikte yekun talep koşullarının pahalılığı sınırlayıcı tesirinin arttığı kestirim edilmektedir. Bu gelişmeler doğrultusunda Ocak Pahalılık Raporu’nda verilen yıl sonu pahalılık kestirimi üzerindeki risklerin aşağı taraflı olduğu değerlendirilmiştir. Bu çerçevede Konsey, siyaset getirisinde 100 baz puan indirim yapılmasına karar vermiştir.

17. Şura, enflasyondaki düşüş sürecinin devamlılığının, devlet risk priminin gerilemesi, uzun vadeli getirilerin aşağı gelmesi ve iktisattaki toparlanmanın güç kazanması açısından büyük kıymet taşıdığını kıymetlendirmektedir. Enflasyondaki düşüşün hedeflenen patika ile koordinasyonlu halde gerçekleşmesi için para siyasetindeki temkinli duruşun sürdürülmesi gerekmektedir. Bu çerçevede, mali duruş ana eğilime dair göstergeler dikkate alınarak enflasyondaki düşüşün sürekliliğini sağlayacak biçimde belirlenecektir. Merkez Bankası fiyat istikrarı ve finansal istikrar emelleri doğrultusunda elindeki bütün araçları kullanmaya devam edecektir.
18. Konsey, salgın illete bağlı iktisadi risklerin en aza indirilmesi açısından para ve maliye siyasetleri arasındaki eşgüdümün sürdürülmesinin büyük ehemmiyet arz ettiği değerlendirmesinde bulunmuştur.

Salgın illetin ekonomiyi birçok farklı kanaldan etkilemesi, başta nakit akışının düzenlenmesi ve istihdamın korunmasına yönelik önlemler olmak üzere şirketler ve hanehalkı üzerindeki tesirlerin minimum seviyede tutulabilmesi için koordineli siyaset pratikleri gerektirmektedir. Münasebetiyle, makro ölçekteki para ve maliye siyasetlerinin yanı sıra en çok etkilenen iktisadi üniteleri hedefleyen ve sektörel etkileşimleri dikkate alan siyaset pratiklerinin kritik değerde olduğu bedellendirilmektedir. Bu süreçte atılacak siyaset adımlarının amaçlı ve süreksiz nitelikte olması siyaset aktifliğini destekleyecektir.

19. Açıklanacak her türlü yeni datanın ve haberin Kurul’un geleceğe yönelik siyaset duruşunu değiştirmesine neden olabileceği kıymetle vurgulanmalıdır.”