• YARIM ALTIN
    2.595,00
    % -0,11
  • AMERIKAN DOLARI
    13,5654
    % 0,38
  • € EURO
    15,3305
    % 0,14
  • £ POUND
    18,3003
    % 0,34
  • ¥ YUAN
    2,1446
    % 0,44
  • РУБ RUBLE
    0,1724
    % 0,43
  • BITCOIN/TL
    489567,317
    % 4,20
  • BIST 100
    %
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

TL:  Hotel Californiya’yı dinlediniz mi?

TL:  Hotel Californiya’yı dinlediniz mi?

Eagles’in meşhur müziği Hotel California hala  soft-rock istasyonlarında sıkça çalınır.  “You can check in any time you like….”. Yani, istediğiniz vakit giriş yaparsınız, fakat çıkış yok. Bizim para birmi de o denli oldu. Artık Türkiye ve gayri devletlerde TL havuzu arasında bağlantı BDDK’nın aldığı ustaca kararlarla büsbütün kesildi. Köprüler havaya uçuruldu, uçak seferleri yasaklandı, keçi patikaları mayınlandı. Ehh, kimse TL satamayınca TL de kıymet kazandı doğal.

Akabinde bir de 30 esere ek gümrük vergisi getirilip cari açıkla gerekirse üretimi durdurma pahasına uğraş edileceği bildirisi verildi.  TL yeniden kıymet kazandı. Bugün de Bank of Japan ve Bank of England’dan swap kredisi talep edildiği, Katar ve Çin’den de ek kredi tahsis etmeleri rica edildiğini öğreniyoruz.  Doğal, bütün dış borç yükümlülüklerini ziyadesiyle alanına getirecek kadar rezervi olan ve Covid-19’u hemencecik bastırıp, daha güçlü bir Türkiye inşasına şıppadanak geçecek bu Sevgili Hükümetimiz’in NIÇIN swap kredisine muhtaçlığı var, sorulmuyor.

Kimi yatırımcılarla yaptığım temaslar, BoJ ve BoE’dan swap kredisi gelmesinin güçlükle olduğunu, lakin külliyen de ümit kesilmeyeceğini söylediler.   Swap kredisi gelse bile TL’nin akibeti değişmez.  Kurşun dolu bir zeplin üzere düşmeye mahkum.  Sebeplerini de anlatayım.

Haydi, cari açığı ithalatı keserek kapattınız. Dış borç ödemelerini ne yapacaksınız?  Akademisyen ve müellifimiz Dr Ali Orhan Yalçınkaya’ya kulak verelim:

“Mart ayında bankaların dis borç çevirme orantısı hafifçe yükselerek yüzde 74.2 olurken, yatırım eğilimini gösteren gerçek kesimin borç çevirme orantısı bir evvelki yılın Mart ayinda yüzde 130.0 seviyesindeyken bu devirde yüzde 84.1’e kadar geriledi.

Net cürüm noksan kaleminin 3.99 milyar dolar azalmasının da tesiriyle Merkez Bankası’nın rezervleri Mart ayında 16.59 milyar dolar azaldı”.

Yani bankalarımız daha her önüne kredi vermeye zorlanmadan ve etkin kalitesi külliyen perişan edilmeden dahi vadesi gelen dış borcun %30’nu geri ödüyorlarmış. Hususî kesim de döviz borcu ödüyor. Ortalama yine borçlanma orantısı %80 diyelim, önümüzdeki bir yılda itfa edilecek net dış borç $35 milyar civarında olur.  TCMB’nin brüt döviz rezervi ise süratle düşüyor:

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB)’nin net memleketler arası rezervleri 8 Mayıs itibarıyla bir evvelki haftaya nazaran 1.97 milyar dolar düşüşle 26.02 milyar dolara geriledi. Tıpkı hafta brüt Döviz rezervleri ise, 308 milyon dolar düşüşle 51.1 milyar dolara geriledi.

Bu hesaba altın rezervleri dahil değildir ki sahihi budur, zira altın rezervleri Türkiye’de tutulduğu için depo yani teminat olarak kullanılıp döviz borç alma imkanı hasıl olmaz. Ek olarak: TCMB bilanço makyajı vasıtasıyla, döviz rezervlerini şişiriyor. Bakalım Üstadımız Mahfi Eğilmez ne demiş?

“Buna nazaran 29 Nisan 2020 tarihi itibarıyla net rezervleri 16,2 milyar dolardır. Bu net rezerv ölçüsü, swap süreçleriyle elde edilmiş (emanet) dövizleri de kapsadığı için bunun tam olarak net rezervi söz etmediğini söylemek mümkündür. Bu durumda net döviz rezervini emanet dövizleri çıkararak görebilmek için bu ölçüden swap karşılığı elde edilmiş döviz fiyatını düşmemiz gerekiyor. Bunu da şöyle bir denklemle söz edebiliriz: Swap Hariç Net Rezerv = Net Rezerv – Swap Süreçleri Yekunu

Swap ölçüsünü bulabilmek için de TCMB sitesinde bulunan Ödemeler Istikrarı ve İlgili İstatistikler alt kısmında yan alan Milletlerarası Rezervler ve Döviz Likiditesi tablosunda (aşağıda ek 3’de) 2 numaralı kaleme bakmamız gerekiyor. Elimizdeki son swap verisi mart sonu verisi olan 29,6 milyar dolardır. Yukarıdaki hesaplamalarımız nisan sonu datalarıyla yapılmış olduğu ve şimdi nisan sonu swap ölçüsü elimizde olmadığı için mart sonu swap ölçüsünün değişmediğini varsayarak yukarıdaki denklemde bölgesine koyuyoruz:

Swap Hariç Net Rezerv = 16,2 – 29,6 = – 13,4 milyar dolar.

Buna nazaran TCMB’nin swap hariç net rezervi nisan ayı sonu itibarıyla 13,4 milyar dolar eksi çıkıyor”.

Mart ayında, yabancılar Türk bankalarından $2 milyar mevduat çekerken, geçen hafta da fonlar $1 milyar behre ve DİBS sattılar.

Yani?  Ne yanisi?   Siz yapın hesabı artık.  Hotel Californiya!  Oyun bitti, seyirc hakemi linç etmesin diye uzatmalar uzatılıyor.

FÖŞ

Geldiğimiz nokta: Ya getiri artırımı, ya varlık denetimleri

Dolar kıtlığı ve Türkiye’nin “swap kredisi” arayışı

Hasret Derici Şengül:  Cari ziyadeye virüs keti

Türk lirası gelişmekte olan ekonomiler içinde artık tesirli bir para ünitesi değil