• YARIM ALTIN
    1.580,00
    % 1,13
  • AMERIKAN DOLARI
    8,6580
    % 1,42
  • € EURO
    10,1795
    % 0,81
  • £ POUND
    11,9093
    % 0,72
  • ¥ YUAN
    1,3359
    % 1,24
  • РУБ RUBLE
    0,1188
    % 0,59
  • BITCOIN/TL
    421490,611
    % 2,20
  • BIST 100
    1.419,43
    % 0,10
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

Turizmde Hasar Tespit Anketi Sonuçlandı

Turizmde Hasar Tespit Anketi Sonuçlandı

Turizmde Hasar Tespit Anketi Sonuçlandı / Turizm Günlüğü

2001 yılından beri turizm dal inisiyatifi ve tartışma platformu TURSAPNET, coronavirus salgının dala yönelik zararlarını daha somut bir halde ortaya koyabilmek ismine bir anket düzenledi.

ANKETE IŞTIRAK

Ankete Türkiye’nin dört bir yanından acentalar ankete iştirak gösterdi. Iştirak gösteren acenta temsilcilerinin vilayet ve kazaları ise şu formda: Manisa, Ankara, Fethiye, Gölcük, Batman, Bursa, Muğla, İzmir, İstanbul, Gaziantep, Antalya, Trabzon, Sivas, Nevşehir, Manavgat, Bodrum, Kuşadası, Kaş, Şanlıurfa, Samsun, Kayseri, Mersin ve Didim.

Anket gerçekleştirilirken kıymetlendirme kriteri olarak 100 kişi ve katları baz alınmıştır. Kimi üyeler her soruya cevap vermediği için yekun rakamlar farklılık göstermektedir.

İşte turizm dalın bunalım sonrasındaki halini ve turizm başkanlarının beklenti ve görüşlerini 9 başlık altında ortaya koyan anketin sonuçları:

1- ŞİRKETİNİZİN ŞU AN Kİ DURUMUNU NASIL DEĞERLENDİRİYORSUNUZ?

Bu soruya karşılık veren iştirakçilerin %80’i makûs, %16’sı orta, %4’ü ise güzel karşılığını verdi.

2- ŞİRKETİNİZDEKİ ÇALIŞAN SAYISI HAKKINDA HABER VERİNİZ.

Bu başlık kapsamında acentaların kaç kimseye istihdam imkanı sunduğu, firmalarında kaç kişinin çalıştığı sorulmuştur. Buna nazaran acentalar “5’ten az çalışan”, “6 – 15 çalışan” ve “16’dan çokça çalışan” olmak üzere üç kategoriye ayrılmıştır.

Buna nazaran ortaya çıkan tablo şu haldedir:

  • 5’ten az çalışan: %67
  • 6 – 15 çalışan: %17.18
  • 16’dan çokça çalışan: 14.15

3- ŞİRKETİNİZİN İSTİHDAM SAYISI ÖNÜMÜZDEKİ 12 AY İÇERİSİNDE NASIL BİR DEĞİŞİM GÖSTERECEK?

Iştirakçilerin yüzde 64’ü bu soruya “istihdam sayısı azalacak”, yüzde 33’ü “istihdam sayısı birebir kalacak”, yüzde 3’ü ise istihdam sayısı artacak biçiminde cevap vermiştir.

4- ÖNÜMÜZDEKİ 6 AY İÇİNDE ŞİRKETİNİZİN İŞ YAPMA POTANSİYELİNE AIT BEKLENTİNİZ NEDİR?

Iştirakçilerin %85’i 6 ay içinde iş potansiyelinin “daha kötü” olacağını, %12’si “aynı kalacağını”, %3’ü ise “daha iyi” olacağını belirtmiştir.

5- BULUNDUĞUNUZ KENTTE, ÖNÜMÜZDEKİ 6 AYLIK EKONOMİK GELİŞMEYİ NASIL ÖNGÖRÜYORSUNUZ?

Acentalara önümüzdeki 6 aylık devirde faaliyet gösterdikleri kentlerin ekonomilerinin nasıl bir seyir göstereceği sorulduğunda; acentaların %91’i “daha kötü”, %4’ü “aynı kalacağını”, %5’i ise “daha iyi” bir seyir izleyeceğini belirtmiştir.

6- ÖNÜMÜZDEKİ 12 AY İÇİNDE ŞİRKETİNİZİN FAALİYETLERİNİ EN ÇOK ETKİLEYECEK FAKTÖRLER HANGİLERİDİR?

Bu soru kapsamındaki faktörler 8 başlık altında toplanıyor. Bu başlıklar ve oransal dağılımı şu biçimde:

  • Mevcut ekonomik koşullar: %19
  • Devlet desteğinin gayrikâfi kalması: %19
  • Finansman: %18
  • İşinize olan rağbetin azalması: %17
  • Çalışanların maliyeti: %10
  • Döviz kurunun tesiri: %10
  • Ortamdaki turizm altyapısı: %4
  • Kalifiye eleman konusundaki eksiklik: %3

7- SİZE NAZARAN ŞİRKET HARCAMALARINIZ ÖNÜMÜZDEKİ 6 AY İÇERİSİNDE NASIL DEĞİŞECEK?

Bu soru kapsamında acenta temsilcilerinin %36’sı harcamaların azalacağını, %28’i harcamaların birebir kalacağını, %19’u harcamaların artacağını, %17’si ise harcama yapılmayacağını; faaliyetlerini vadesiz olarak durdurduklarını beyan etmiştir.

8- ÖNÜMÜZDEKİ 12 AYDA ŞİRKETİNİZİN SATIŞLARINDA, CORONA VİRUS KAYNAKLI NASIL BİR TESIR ÖN GÖRÜYORSUNUZ?

Acenta temsilcilerinin %79’u coronavirus nedeniyle satışlarının yüzde 50’den çokça azalma göstereceğini, %18’i yüzde 25 ile yüzde 50 arasında bir azalma göstereceğini, %3’ü ise yüzde 10 ile yüzde 25 arasında azalma göstereceğini öngördüklerini açıklamışlardır.

9- CORONA VİRUS KAYNAKLI KAYIPLARIN İŞİNİZİ HANGİ SAHALARDA ENGELLEYECEĞİNİ DÜŞÜNÜYORSUNUZ?

Bu soruya acentaların verdikleri cevaplara nazaran ise dağılım şu formda gerçekleşmiştir.

  • Ulusal ve milletlerarası seyahat kısıtlamaları: %18
  • Nakit akışındaki düzensizlik ve aksamalar: %16
  • Kendi turlarınızdaki talep azalması ve iptaller: %14
  • Uçuş iptalleri ve kapanan oteller nedeniyle eser arzının zorlaşması: %13
  • Ferdî tatil iptalleri: %12
  • Kurumsal iş/fuar/etkinlik iptalleri: %11
  • İş birliği yapılan havayolu ve çeşit operatörlerinin paket programlarındaki değişiklik ya da iptaller: %9
  • İptal edilen ya da ertelenen turizm yatırımları: %7

TURİZMDE HASAR TESPİT RAPORU UMUM DEĞERLENDİRME 

Bölüm umumunda moraller bozuk ve turizmcilerin %80’i üzere kıymetli bir kısmı geleceğe telaş ile bakıyor.

Görünüşte 5 kişi ve altında eleman çalıştıran şirket sayısı %67 üzere yüksek bir nispette görünüyor, buna karşılık 6-15 kişi arası çalıştıran şirket orantısı %17 ve 16 kimseden çokça kişinin çalıştığı şirketlerin nispeti ise %14 olarak görünüyor.

Ortalama bir hesapla çalışan sayılarını (66 şirket x 3 işçi = 198 kişi) + (19 şirket x 10 işçi = 190 kişi) + (14 şirket x 20 işçi = 280 kişi) olarak bakarsak, segmentler arasında nispi en yüksek istihdam yükünün 16 kişi ve ziyadesi işçi çalıştıran şirketlerde olduğunu görüyoruz.

TÜRSAB üyeleri istihdamın azalacağı konusunda neredeyse hem fikir. İşletmelerin bir kısmı İŞKUR’dan yararlanacağını ilan etmesine karşın, istihdam laflarını tutmakta zorlanacaklarını ve kolda önemli bir istihdam kaybı yaşanabileceğini gösteriyor.

Iştirakçilere sorulan en kritik sorulardan birine verilen cevaplar % 85 üzere çok yüksek bir orantıda iş kaybı yaşanacağını işaret ediyor.

Turizmciler yalnızca kendi meslek kollarında değil, bulundukları kentin iktisadının de bu buhrandan önemli nispette etkileneceğini, velev umumi durumun kendi iş kollarından da çokça olumsuz olacağını öngörüyorlar.

Şirket harcamalarının önümüzdeki 6 ay içinde azalması ya da tıpkı kalması öngörülüyor.

Ankete katılan üyeler başta ulusal ve milletlerarası kısıtlamalar olmak üzere coronavirus kaynaklı kayıpların işlerimizin büyük kısmını direkt etkileyeceğini düşünüyorlar.

Turizm Boş Lafla Kurtulmaz / Turizm Aktüel

Turizm bölümünün tüm bileşenlerinden oluşturulan Global Turizm Bunalım Komitesi’nün üçüncü içtimasında, üye devletlerin hükümetlerini turizmle ilgili vergi ve istihdam siyasetlerini tekrar gözden geçirmeye çağırdı. İşletmelere de geniş kurtarma gayretlerine yardımcı olup, ayakta kalmalarına yardımcı olacak adımların atılması için baskıyı artırma hareket daveti yapıldı.

Yapılan aksiyon davetinde, karar vericilerin COVID-19 ile uğraşa yardımcı olacak somut adımlar atması lisana getirildi. Davette, Milletlerarası Para Fonu ve Yerküre Bankası Bahar Içtimalarının odağına aldığı finansal ve ekonomik önlemlerin, Avrupa Encümeni Avrupa Birliği içindeki siyasi işbirliğinin arttırıldığı belirtiliyor.

Turizm Bunalım Komitesi içtimasında, hükümetlerin, hususî kuruluşların ve hayırseverlerin mevcut finansman açığını giderip, salgını münâsib almakta kullanılmak üzere G20 Suudi Başkanlığı’nın fonundan 8 milyar dolarlık bir ek yapılması daveti de yapıldı.

Kurtarma Planı hazırlanıyor

Bunalımın hudut ötesi dayanışma gücünü ortaya çıkardığına dikkat çeken UNWTO Umumi Sekreteri Zurab Pololikashvili, “Ancak şık kelamlar ve jestler, işleri koruyamaz, ömürleri turizm dalına bağımlı olan milyonlarca kişiye yardım etmez” dedikten sonra şunları söyledi: “Hükümetler, turizmin yalnızca istihdam sağlamakla kalmayıp birebir devranda eşitlik ve kapsayıcılığı teşvik etme konusundaki eşsiz yeteneğini tanımaktan da sorumludur. Kesimimiz yine başlama ve toplulukların güzelleşmesine yardımcı olma yeteneğini kanıtlamıştır. Artık turizme toparlanma gayretlerine bir kere daha öncülük etmek için gerçek destek verilmesini istiyoruz.”

Milletlerarası Çalışma Örgütü (ILO)  ve OECD’den gelen olgulardan de yararlana Global Turizm Bunalım Komitesi, dal için bir Kurtarma Planı üzerinde çalışmaya başladı. Planın, tüketici ve yatırımcı itimadını artırmak için çalışıp, açık sonlar ve gelişmiş ilişki etrafında ağırlaşacağı kaydediliyor.

Bakan Ersoy: Mayıs Sonu Turizmde Olağanlaşma Bekleniyor. Birinci Etapta Asya’dan Gelirler / Diken

Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, turizmde sıradanlaşmanın mayıs ahir mümkün olabileceğini söyledi.

Corona virüsü nedeniyle memleketler hadlerini kapatırken, turist hareketliliği sıfıra yaklaştı.

NTV’ye konuşan bakan, corona virüsüne ait, ‘nisan sonu-mayıs başı kırılmaların olacağını’ öngördüğünü lisana getirdi.

“Mayısın sonuna yanlışsız sıradanlaşmanın mümkün olacağını düşünüyorum” diyen Ersoy, mayıs sonuna gerçek iç turizmde de hareketliliğin başlayacağını aktardı.

Bakan, sürecin bitmesinin akabinde birinci etapta turistlerin Asya devletlerinden geleceğini düşündüğünü söyledi.

Ersoy, yeni bir tatbikten da bahsetti: “Corona olmayan sahalar için milletlerarası kabul gören bir sertifikasyon sistemi oluşturuyoruz. Tesislerde sertifikasyon devri başlayacak. Tesislere tedbirleri aldıktan sonra sertifika verilecek. Büyük tıp operatörlerinin de bu hususta fikirlerini istedik. O fikirleri de bu sistemin içine dahil edeceğiz.”

Turizm İşletmelerine Korona Sertifikası Geliyor / Turizm Şimdiki

NTV’de canlı yayına katılan Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy,korona nedeniyle turizm bölümüne dönük ‘sertifikasyon’ pratiği başlatacaklarını açıkladı.

Türkiye turizmi açısından dış turizmin iç turizmden daha değerli olduğunu belirten Mehmet Nuri Ersoy, korona sonrası birinci aşamanın iç turizmin açılması olduğunu ve mayıs ayı itibariyle bunun halledilmiş olacağını söyledi.

”Sertifikasyon sistemi başlattık”

Dış trafiğin başlamasından evvel yeni bir girişim hayata geçirmeye başladıklarını açıklayan Ersoy, ‘’Sertifikasyon sistemi başlattık. Yani koronasız ortamları sertifikalandıran bir sistemin birinci toplantısını bu hafta yaptık. Encümen oluşturduk. Encümende Kültür ve Turizm Bakanlığı uyumunda; Sıhhat Bakanlığı, Ulaştırma Bakanlığı ve Tarım ve Orman Bakanlığı yetkilileri ile, bahisle bağlantılı STK’lar mekan alıyor.’’ dedi.

Sertifika verilirken nelere bakılacak?

Öncelikli olarak milletlerarası muteberliği olan bir sertifikasyon sistemi geliştireceklerini açıklayan Mehmet Nuri Ersoy, ‘’Biliyorsunuz, turizm olarak baktığınız devir bunun 3 tane ayağı var; 1 ulaşım, 2, tesisler, 3 yolcular. Ulaşım diye bakıldığında araçların sterilizasyonu, araç işçisinin bağışıklık evrakı ve pandemi eğitimi alması… Acenteler, restoranlar, oteller… bütün bunlar bizim tesis olarak sınıflandırabileceğimiz mahaller. Buralarda da alan sterilizasyonu çok kıymetli. Kullanılan gereçlerin güvenirliği ve sterilizasyonu, mekanların aralık standartlarına nazaran düzenlenmesi, tesislerin içinde standartlara elverişli sıhhat ekipmanlarının ve sıhhat hizmetlilerinin bulundurulması, termal denetim sistemleri ve sterilize geçmiş 30 gün kuralı. Başkaca, ‘Stay Safe’ dokümanlarının sistemli olarak verilmesi, çalışana bağışıklık ve pandemi sertifikası verilmesi üzere bir seri tedbirler var.’’ diye konuştu.

”Mayıs sonuna kadar turistik tesislerin bu sertifikayı almasını hedefliyoruz”

Bu sistemi Türkiye’nin geliştirdiğini ve muhtemelen yerküreye da örnek olacağını belirten Ersoy, devamında şunları söyledi:

Bütün STK’ları dahilde erecek, mayıs ayının birinci haftası bu sertifikasyon tatbikini tamamlamayı ve mayıs ayının sonuna kadar da turistik tesislerin bu sertifikayı almasını sağlamayı hedefliyoruz. Bu sizin yurt dışındaki algınız açısından da değerli. Yolcu gönderecek memleketlerde gönül rahatlığı sağlamak açısından çok çok kıymetli. Zati Türkiye’nin sıhhat alt yapısı çok düzgün. Bu türlü bir sertifikasyon sistemi koyduğunuz ve tesis bazında sistemli olarak kontrolü sağladığınız vakit onlar da gönül rahatlığıyla vatandaşlarını gönderecektir.

”Sertifika alan işletmeler öncelikli olacak”

Üçüncü aşamada da bu sertifikayı hem bakanlık sitelerinden lanse edeceğiz hem de bize yolcu gönderen cins operatörlerinin sitelerine de koymasını sağlayacağız. Nizamlı denetimler sağlanacak ve bu sertifikayı alan işletmeler de öncelikli olacak.

Turizmcilerden 7 Unsurluk Talep / Turizm Aktüel

Antalya Ticaret ve Sanayi Odası (ATSO), 36’ncı Küme Oteller ve Konaklama Konumları Meslek Komitesi, mahsusen küçük otel ve pansiyonlar için KGF, işe başlama ve yenilenme kredileri, borçların kişisel bir maddeyle ertelenmesi ve muhafaza emelli minimum fiyat sistemi taleplerinin olduğu bir rapor hazırladı. Bu yılın iç pazarla sonlu kalacağından doluluğun yüzde 25 civarında olacağı belirtilerek, 2020 döneminin oteller aralarında bir ölüm-kalım maçına döneceği vurgulandı.

ATSO 36’ncı Küme Oteller ve Konaklama Tarafları Meslek Komitesi’nin hazırladığı 7 unsurluk raporda, koronavirüs sürecinde turizm kolunun yaşadığı sıkıntılar, talepler ve turizm kolunun yaşaması öngörülen değişime ait değerlendirmelerde bulunuldu. Rapor ilgili bakanlıklara ulaştırılması için komite üyeleri tarafından ATSO Idare Kurulu’na sunuldu.

KÜÇÜK OTELLERE KGF VE İŞE BAŞLAMA KREDİSİ

İşyerleri saklı olan küçük işletmelere Kredi Garanti Fonu (KGF) ve TOBB destekli işe başlama kredisi talep edildi. Bu kredi paketinin sair paketlerden başka planlanması istendi. Küçük oteller, pansiyon ve aile işletmelerinin ayakta kalması halinde mahallî tedarikçilerden mal alacağı, kent merkezinde yaşayanlara istihdam ve kent esnafına büyük yarar sağlayacağı kaydedildi. Bu kredinin tasarrufunu, yüksek cirolu şirketlerin tasarrufuna kapatmak için sicile bakılmaksızın küçük oteller, pansiyonlar ve aile işletmelerine cirosu 500 bin TL’ye kadar olan küçük işletmelere nemasız 50 bin TL, 1 milyona kadar olanlara 100 bin olarak planlanması istendi.

KGF DAĞITIMI BİRAN EVVEL BAŞLAMALI

Komite raporunda, 25 Mart’da açıklanan kamu bankalarından tasarrufa açılan KGF’lerin üzerinden 3 hafta üzere bir vade geçtiğine işaret edilerek, “Bu krediye en çok gereksinim duyan otelcilerin büyük bir çoğunluğuna ulaşmadığı görülmüştür.

Bu kredilerin ivedilikle muhtaçlığı olan şirketlere ulaşması, kolun ayakta kalabilmesi için hayati değer taşımaktadır. Her geçen gün bu süreçte esasen çok büyük gerilim altında olan bölümü daha da güçlükle duruma sokacaktır” denildi.

MİNİMUM FİYAT SİSTEMİ

2020 serisinde küçük turizm işletmelerini himaye gayeli olarak minimum fiyat uygulanmasının hayata geçirilmesi talep edilen raporda, “Arzın talebin çok üstünde olduğu bu devirde bahse bahis sistem uygulanmazsa 3, 2, 1 yıldızlı tesislerin ve pansiyonların ayakta kalma talihi yoktur. Talep konusu minimum fiyat sisteminin kolun bütün paydaşları ile acilen görüşülüp uygulanması çok büyük ehemmiyet arz etmektedir” sözlerine konum verildi.

PAKET TEKRAR DEĞERLENDİRİLMELİ

Hükümetin 18 Mart tarihinde açıkladığı önlem paketinde konaklama kesimini ilgilendiren unsurların tekrar kıymetlendirilmesi istendi. Komite raporunda, konaklama vergisinin Kasım ayına kadar uygulanmaması, otel kiralamalarına ait irtifak hakkı bedelleri ve hasılat behresi ödemelerinin Nisan, Mayıs ve Haziran ayları için 6 ay mühletle ertelenmesinin komite tarafından önerilmediği, bahse bahis taleplerin rastgele bir komite içtimasında da bahsinin bile geçmediği kaydedildi.

LİSTE PAYLAŞILSIN

Raporda, irtifak hakkı ertelemesinden faydalanan konaklama kolundaki işletmelerin listesinin paylaşılması talep edildi. “Halkın yerlerine yapılan işletmeler için istenilen irtifak hakkı ertelemesinden yararlanan konaklama kesimindeki işletmelerin ve bu işletmelerin üst kullanıcılarının listesi, kiralama bedelleri ve vadelerinin açıklanması için sorumlu bakanlıklara yazı yazılması önerilmiştir” denildi.

ARABULUCUK SİSTEMİ

İşletmeci ve mülk sahipleri için arabuluculuk sistemi getirilmesi de istendi. İşletmeci ve mülk sahibinin arabuluculuk sistemi ile muahedesi teşvik edilerek kira fiyatında en az 1 yıllık yüzde 50 indirim yapılması, kira stopaj vergisinin ve açık olan işletmelerin mülk sahiplerinin kira gelir vergisinin 2020 yılı boyunca alınmamasının sağlanması talep edildi.

ÖLÜM- KALIM MAÇI BENZETMESİ

2020 yaz döneminin çok düşük seviyede başlaması ve tekrar düşük sayılarla devam edeceğinin kaçınılmaz olduğu vurgulandı. İstihdamın değerliliği kadar Türk turizminin kalite ve seyrinin belirlenmesi için radikal kararlarla dalın devamlılığının sağlanması istenerek, “Sezon iç pazarla hudutlu kalırsa gayrı etkenlerle geçtiğimiz yılların donelerine nazaran yekun yatak kapasitemizin fakat yüzde 25 civarında dolulukla seyredeceği hesaplanabilir.

Bu öngörünün gerçeklemesi ile 2020 döneminin oteller aralarında bir ölüm- kalım maçına döneceği gerçeğini önümüze getirmektedir. Bu ölüm- kalım maçında farklı iş kollarından beslenen kapital kümelerinin ayakta kalarak yıllarını Türk turizminin içinde geçiren müteşebbis iş kişilerinin birikimlerini, kiralama yahut mülk edinerek oluşturdukları işin el değiştirmesi ve farklı anapara öbekleri tarafından ele geçirilmesinin engellenmesi gerekmektedir” denildi.

YENİLENME TEŞVİĞİ

Bu sebeplerle, istihdam baskısı ile bütün otellerin açık olduğu bir sistem mahalline saklı kalmayı tercih eden otellere teşvikler verilmesi ve topyekün zarar ihtimalini ortadan kaldırarak 2021- 2022 yıllarını kapsayan sistemli bir kalkınma planlanması gerektiği belirtildi.

Bu kapsamda, 2020 serisinde örtük olan yahut tesisini örtülü tutacak olan işletmeler için 2021 Mayıs’a kadar yapılacak yenilenme yatırımının teşvik kapsamına alınarak fatura karşılığı tutarlı kredilerle desteklenmesi istendi.

BORÇLARIN ERTELENMESİ İÇİN HUSUSÎ YASA

Başkaca 2020 serisinde gizli olan yahut tesisini örtük tutacak olan işletmelerin devlet yahut şahsi borçlarını kişisel bir yasa ile 2021 Mayıs ayına kadar ertelenecek şahsi bir kredi planlanması gerektiği de belirtilen raporda, “Konaklama bölümü dışında diğer iş kolu olmayan şirketlere fırsat önceliği sağlanmalı.

Kamu çalışanları ve mekteplilerin bu tesislerde tatil yahut konaklamaları desteklenmeli. Dalın bu periyotlardan en az zarar ile çıkabilmesi için taleplerimizi ve tahlil tekliflerimizi haberlerinize arz eder, ilgi ve yardımlarınızı istirham ederiz” denildi. (DHA)

Deloitte: Bölüm Virüs Sonrası Oluşacak Olan Fırsatlara Hazırlanmalı / Türkiye Turizm

Deloitte tarafından hazırlanan “COVID-19 Türkiye’de Turizm ve Konaklama Kesimi Raporu”na nazaran, bu devir, yeni iş modelleri ve fırsatlarını da beraberinde getiriyor.

İSTANBUL- Deloitte tarafından hazırlanan “COVID-19 Türkiye’de Turizm ve Konaklama Kolu Raporu”na nazaran, bu devir, yeni iş modelleri ve fırsatlarını da beraberinde getiriyor.Deloitte’tan yapılan açıklamaya nazaran, yerküre, koronavirüs salgınından nasıl korunacağının yollarını ararken, bir yandan da virüsün tesirlerinin, global iktisat ve kollara olan yansımasını denetim etmeye çalışıyor.

Deloitte, 140’a yakın memlekette, 700 ofiste, çalışmakta olan 150,000 çalışanı ile yerkürenin en büyük muhasebe, kontrol, vergi ve idare danışmanlığı hizmeti sunan memleketler arası firmalarından birisidir.

KAVI BİR DÖNEMDELER

Deloitte Türkiye Ulaşım, Turizm ve Hizmet Kol Başkanı Osman Arslan, Deloitte Hollanda Ulaşım, Turizm ve Hizmet Bölüm Önderi Willem Christiaan van Manen, Deloitte Hollanda Turizm Kesim Başkanı Fleurine Mijinke tarafından hazırlanan rapora nazaran 2020 yılına umutla başlayan turizm ve konaklama kolu Çin’de ortaya çıkan ve kısa bir müddette tüm yerküreye yayılan COVID-19 salgınından en derin etkilenecek kesimlerin başında geliyor.

Turizm kesimi gerek sağladığı istihdam gerekse çok muhtaçlığımız olan döviz rezervlerinin artışı açısından kritik bir ehemmiyete sahip. Dal başkanları rezervasyon iptallerinin, işçi idaresinin ve finansman yapılandırmalarının yanında gelecek periyoda ait operasyonel stratejilerinin de belirlenmesi açısından şiddetli bir dönemdeler. Bu periyotta, başkanların, operasyonel tesir tahlillerini farklı senaryolara nazaran pro-aktif bir biçimde şimdiki tutması ve buna ait nakit idaresini ve devlet tarafından sağlanan destekleri yakından takip etmesi, önümüzdeki günlerde olumlu gelişmelerin yaşanması durumunda koldaki talebe süratli yanıt verebilmeleri açısından çok kıymetli olacak ve kurumsal açıdan fark yaratmalarını sağlayacaktır.

Yerkürede 200’ün üzerinde memlekete yayılarak pandemiye dönüşen koronavirüs salgını nedeniyle birçok devlet hudutlarını kapattı, uçuşları iptal etti, sokağa çıkma yasağı uyguladı. Virüsün yayılımını engellemek için alınan bu önlemler birçok kol üzere turizm bölümünü de durma noktasına getirdi. Deloitte tarafından hazırlanan “COVID-19 Türkiye’de Turizm ve Konaklama Bölümü Raporu”nda, dalın istihdam ve döviz rezervlerinin artışı açısından kritik ehemmiyetine dikkat çekiliyor.

2014 yılında Rusya ekonomik bunalımı, akabinde Türkiye-Rusya arasında yaşanan uçak bunalımı nedeniyle kuvvetli bir devirden geçen turizm kesimi, toparlanma emareleri gösterdiği 2018 yılının akabinde, 52 milyon turist ve 35 milyon dolar gelir ile 2019 yılında rekor büyüme gerçekleştirdi.

Bölüm, yakaladığı ivme ile turist sayısı ve kişi başına düşen harcamalarda çok daha düzgün rakamlar elde edeceğini planlayarak girdiği 2020 yılının birinci çeyreğini pandeminin gölgesinde geçirdi.

Salgın sonrasına hazırlıklı olanlar fark yaratacak

Rapora nazaran, dal başkanları, rezervasyon iptallerinin, işçi idaresinin ve finansman yapılandırmalarının yanında, gelecek periyoda ait operasyonel stratejilerinin de belirlenmesi açısından kavi bir periyottan geçiyor.

Başkanların, operasyonel tesir tahlillerini farklı senaryolara nazaran pro-aktif bir halde yeni tutması ve buna ait nakit idaresini ve devlet tarafından sağlanan destekleri yakından takip etmesi gerekiyor.

Gelecek günlerde olumlu gelişmelerin yaşanması durumunda oluşacak talebe süratli karşılık verebilmeleri kurumsal açıdan fark yaratmalarını sağlayacak.

Yeni iş modelleri ve fırsatlar

Açıklamada görüşlerine yan verilen Deloitte Ulaştırma, Turizm ve Hizmet Kesim Önderi Osman Arslan, koronavirüsün hem gelirler hem de tedarik zincirleri üzerinde çok büyük ve şimdi tam ölçülemeyen bir tesiri olduğuna dikkati çekerek, “Küresel virüs buhranına en çok maruz kalan bölümlerden biri olan otelcilik ve konaklama sanayisindeki müşterilerimizin, süratle hareket ettiğini ve bölümlerindeki operasyonel ve finansal tesirini anlamaya ve ölçmeye odaklanmış olduklarını gözlemlerken, bir taraftan da mekanlarını hastaneler ve hastane çalışanları için kullanılabilir hale getirmeleri gurur verici.” tabirlerini kullandı.

Arslan, turizm ve konaklama kolunun üretkenliği azaltan stok sayımları, güvenlik planları, standart işletme prosedürleri ve içtimaî medya planlarına ayrılacak vakitleri ötelediğini ve süratli operasyonel aksiyonlara yöneldiğini belirtti.

Yeni fırsatlara ve Çin’den gelen âlâ haberlere de değinen Arslan, laflarını şöyle sürdürdü:

Koronavirüse yönelik atılabilecek adımlar 

Raporda, koronavirüse yönelik atılabilecek operasyonel ve finansal adımlara ait şu tekliflerde bulunuldu:

“Kilit paydaşlarınız olan tedarikçileriniz, çalışanlarınızla şeffaf bir muhabere kurun ve onların bu sıkıntı vakitlerde eklerini ve morallerini koruyun. Müşterilerinizi uzun vadede elinizde tutabilmek için iptallere yönelik farklı seçenekler sunun. Tüm ihtiyari operasyonel ve anapara harcamalarını en aza indirin. Nakit tasarrufu sağlamak için mümkün olan durumlarda tamir, bakım ve sair anamal harcamalarını yine değerlendirin yahut erteleyin. Pazardaki gelişmelere süratli bir halde yanıt vermek için gelişmiş bir gelir idare sistemi ve fiyatlandırma modelleri pratiğe koyun. Planlarınızı canlı olarak gözden geçirin.

Önümüzdeki altı ay için genişletilmiş nakit akışı iddianız olsun. Gerçekçi olun ve kritik nakit akış noktalarını ve kredi kontratlarındaki rasyo koşullarını anlayıp baz ve kötümser senaryolara sahip olun. Varsayımlarınız bir fonlama gereksinimini vurgularsa, mevcut özkaynak yahut borçlanma fon kaynaklarınızı değerlendirin. Mevcut kredi sağlayıcılara karşı şeffaf olun ve onları tahlile yönelik prosedürlerinize ve süreklilik planlarınıza dahil edin. Kısa vadeli finansman gereksinimi için devlet destekli kredilere, vergisel desteklere ve gayri mali yardım önlemlerine başvurduğunuzdan emin olun.”

Kaynak: Turizm bölümü koronavirüs sonrası fırsatlara hazırlanmalı

Türk Çeşit Operatörüne İsviçre’den 9 Milyon Euro’luk Kredi / Turizm Aktüel

İsviçre, Türkiye spesiyalisti Bentour’a yıllık yüzde 0.5 nemayla 5 yıllığına 9 milyon euro kredi verdi. Bentour CEO’su Deniz Uğur, şirket merkezinin İsviçre’de olduğu için bu türlü bir kredinin kendilerine verildiğini söyledi.

Dal 2021 yılında olağana döner

Krediyle birlikte profesyonel ekibi buhran nedeniyle kaybetmeyeceklerini kaydeden Deniz Uğur, ”Bu ekibi 15 yılda bir araya getirdik ve yola birlikte devam etmek istiyoruz.” dedi.

Rosati: İptal edilen tiplerin encümenini acentelerden almıyoruz

Bentour Almanya Umumî Yöneticisi Songül Göktaş-Rosati ise, ”Bentour’u korumak zorundayız ama acente partnerlerimizi kaybetmek pahasına değil. Bu nedenle iptal edilen cinslerin komitelerini acente partnerlerimizden geri almadık. Bentour, koronavirüs buhranıyla birlikte, iptal edilen çeşitlerin encümen bedellerini acentelerden almayan birinci cins operatörü” tabirlerini kullandı.

Turizmde Bilançı Ağır / BirGün Gazetesi

Milletlerarası Para Fonu (IMF) salı günü, nisan ayına ait “Dünya Ekonomik Görünümü” başlıklı raporunu yayımladı. Buna nazaran yerküre iktisadı 2020 yılında yüzde 3 küçülecek, Türkiye’de ise küçülme yüzde 5 büyüklüğünde olacak. Cari istikrar, işsizlik ve pahalılık olgularında de küçülmeye bağlı olarak kıymetli değişikler gözlenecek. Türkiye’de işsizlik yıl ahir yüzde 17,2’ye yükselirken, yekun gelirin binde 4’ü kadar da cari çokça verilecek.

Lakin küçülme devirlerinde ithalatın azalmasıyla bir arada ihracatta da göreli artışlar, cari fazlanın temel nedeni olsa da Türkiye bu kaidelerde ihracat da yapamıyor. Velev ihracat gelirlerinin yüzde 20’si büyüklüğündeki turizm gelirleri de bu yıl yok denecek kadar az olacak. IMF’nin raporuna inanmayan piyasalar ise TL’den kaçmaya devam ediyor. Sadece turizm kesimine mercek tutarak buhranın boyutunu anlamaya çalıştık.

34,5 MİLYAR DOLAR TURİZM GELİRİ

Türkiye’ye dolar kurunun yükseldiği devirlerde turist akını sürat kazanıyor. Bu yıllardan biri olan 2019’da turist sayısında rekor kırılmış ve devlete gelen turistlerle 34,5 milyar dolar gelir elde edilmişti. AKP’li Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan ise 29 Şubat’ta yaptığı konuşmada bu yıl 58 milyon turistin Türkiye’ye gelmesini ve bunun sonucu olarak 41 milyar dolar turizm geliri elde edileceğini argüman etmişti. Ancak en optimist beklentiler bile turizm gelirinin en az yüzde 70 nispetinde azalacağını ortaya koyuyor.

CARİ AÇIĞI BİR NEBZE KAPATIYORDU

2019’da elde edilen 34,5 milyar dolar turizm gelirinin Türkiye için en büyük ehemmiyeti cari açığı kapatması oluyordu. Çünkü dal gelir elde ederken ithalat yapmak zorunda değil. Böylelikle ihracatın ithalatı karşılama nispeti en yüksek dalların başında turizm geliyor. Türkiye 2019 yılında yekun 180 milyar dolar ihracat geliri elde etse de bu geliri elde edebilmek için kıymetli ölçüde ithalat yapmak zorunda kalıyor ve 210,4 milyar dolarlık ithalat masrafına katlanıyor.

TURİSTLERİN YÜZDE 45’İ AVRUPA’DAN GELİYOR

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) donelerine nazaran her ne kadar son 10 yılda turistlerin milliyetleri değişiklik gösterse de 2019 yılı itibariyle yabancı turistlerde Avrupa başı çekiyor. Geçen yıl Türkiye’ye giriş yapan 45 milyon turistin 20 milyonu öteki bir hesapla her 100 turistin 45’i Avrupa memleketlerinden geliyor. Koronavirüs salgınının merkezi konumundaki Avrupa’dan Türkiye’ye uçuşlar askıya alınmış vaziyette. Uçuş yasağının kalkması halinde dahi Avrupa’dan Türkiye’ye bir turist akını olması beklenmiyor.

TEK UMUT RUS TURİSTLERDEYDİ

Ortam bazında Avrupa başı çekerken devlet bazında Türkiye’ye en çok turist Rusya’dan geliyor. Geçen yıl turistlerin yüzde 15’ine karşılık gelen 7 milyonu Rusya’dan gelmişti. Salgının Rusya’da da yayılıyor olması, öte yandan Türkiye’de halihazırda büyüyen vaka sayısı bu turistlerin de bu sene ayağını Türkiye’ye basmasını engelleyecek. Üstelik Rus turistler dalın yaz turizmi ayağını ve bilhassa Antalya bölgesini tercih ettiği için bu gelişme kenti korkutuyor.

DALIN ARTAN BORCU KORKUTUYOR

Turizm kesimi 2017 yılında artan Kredi Garanti Fonu (KGF) kredileriyle borç batağına sokuldu. Bu yıl yaşanan koronavirüs salgını ise dalın borç yükü altında ezilmesine neden olacak. Borçların ertelenmesi halinde ise alacaklı bankalar çetin duruma düşecek. Çünkü Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Heyeti (BDDK) donelerine nazaran turizm kolunun borçları bankaların ferdi ve ticari dahil yekun nakdi kredi alacaklarının yüzde 3,4’ünü oluşturuyor. 2020 Ocak ayı itibariyle kolun bankalara olan yekun borcu 97 milyar 396 milyon liraya ulaşmış durumda. Bu fiyat 2019 Ocak ayından yüzde 9,5 2018 ocak ayından ise yüzde 46,7 daha çokça. Üstelik kol gözle görünür biçimde borcunu ödemekte zorlanıyor.

TAKİBE DÜŞEN BORÇ 5 KATINA ÇIKTI

2018 Ocak ayı BDDK donelerine nazaran turizm dalının takibe düşmüş kredi borcu 1 milyar 731 milyon lira seviyesindeydi. Aradan geçen 2 yılın ahir bu fiyat tam yüzde 399 artarak 8 milyar 646 milyon lirayı buldu.

TURİZMİN BAŞŞEHRI BORÇ BATAĞINDA

Turizm kesiminin borçlarına daha yakından bakıldığında münhasıran bir vilayet dikkat çekiyor. O da turizmin başşehri Antalya. BDDK Fintürk olgularına nazaran 2019 sonu itibariyle turizm kolunun yekun borçlarının yüzde 37’si Antalyalı işletmelere ilişkin. Bu işletmlerin bankalara yekun 35 milyar 464 milyon lira borcu bulunuyor. Üstelik yalnızca 2 yılda bu meblağ yaklaşık iki katına çıktı. 2017 yılının ahir Antalyalı işletmelerin kredi borcu 19 milyar 948 milyon liraydı.

BORÇLAR ÖDENEMEYECEK

Borç ödemeleri için kâr etmesi gereken işletmeler bu yıldan umudunu kesmiş durumda. Kolda çalışan 1,5 milyon insan ise kaygılı. Bankaların kredileri ertelemesi halinde ise gelecek devir belgisiz hale geliyor. Çünkü borç ödenebilecek meblağın çok üzerinde.

İŞLETMELER BORCUNU ÖDEYEMİYOR

Turizm dalının en büyük sorunu işletmelerin bankalara olan borçları. BDDK olgularına nazaran son 2 yılda dalın takipteki kredi borcu 5 katına çıkmış durumda.

1 MİLYONDAN ÇOKÇA TURİST GELEN MEMLEKETLER

1- Rusya: 7 milyon

DERLEYEN :

Can Ilker 

Ekonomist 

Makro Araştırmacı / Stratejist