• YARIM ALTIN
    1.603,00
    % -0,12
  • %
  • %
  • %
  • %
  • %
  • BITCOIN/TL
    318437,663
    % -4,31
  • BIST 100
    1.349,11
    % -0,18
  • İhtiyaç Kredisi
  • Konut Kredisi
  • Taşıt Kredisi
  • Kobi Kredisi

Kredi tutarı 500'den büyük olmalı

TÜRKONFED Başkanı Turan açıkladı: 3.5 milyon KOBİ zorda

TÜRKONFED Başkanı Turan açıkladı: 3.5 milyon KOBİ zorda

Türk Teşebbüs ve İş Yerküresi Konfederasyonu (TÜRKONFED) Idare Şurası Lideri Orhan Turan, şirketlerin yüzde 34’ünün koronavirüs bunalımına, iş sürekliliği ile acil durum fiil planı olmadan yakalandığını söyledi.

“Her açıdan güçlükle bir devir bizi bekliyor. Salgının hem insan sıhhati hem de ekonomik olarak tesirlerini çok şiddetli yaşıyoruz, yaşayacağız” diyen Turan, üyelerinden bankaların şahsa mahsus farklı yaklaşımlar geliştirdiğini, finansmana erişimi güçleştirdiğini velev imkansız hale getirdiğine dair şikayetler aldıklarını tabir etti. Öngörü yapmanın sıkıntı olduğu puslu bir devirde olunduğuna dikkat çeken Turan, “2020’de negatif büyüme bekliyoruz. İşsizlik de yüzde 20’lere çıkabilir” diye konuştu. Içtimaî, ruhsal ve toplumsal travmaların yaşanmasının önüne geçmek için kamu, hususî bölüm ve iş örgütlerinin daha ziyade sorumluluk alması gerektiğini vurgulayan TÜRKONFED Lideri Orhan Turan ile koronanın iktisada tesirlerini konuştuk.

YÜZDE 36'SI DURDU

– TÜRKONFED olarak olağan periyotlarda bile daima “önce küçüğü düşün” vurgunuz vardı. Şu anda küçük işletmeler ve KOBİ'ler ne durumda, ne cins dertlerle boğuşuyorlar?

TÜRKONFED olarak 2011 yılından bugüne “Önce Küçüğü Düşün!” diyoruz. Zira ekonomimizin lokomotifi olan KOBİ’lerimizin tedarik zincirinden düşmesinin, domino tesiri yapacağını çok uygun biliyoruz. Iktisadın yüzde 99’ini oluşturan, yaklaşık 3,5 milyon KOBİ’mizin, ekonomik buhran önünde kırılgan bir yapıya sahip olmaları nedeniyle, finansmana erişimden ödeme ve tahsilat meselelerine kadar pek çok zahmet ile karşı zıdda kaldığını söylüyoruz.

KOBİ’lerin hayatta kalmasını sağlamamız gereken harikulâde bir devirden geçiyoruz, Güç kaidelerde faaliyetlerini sürdürmeye çalışan işletmeler; istihdamı himaye, çalışanlarının maaşlarını karşılayabilme, tedarik ve öteki ödemeleri için finansman bulma üzere çok önemli sıkıntılarla boğuşuyor. 

KOBİ yüklü 780 işletmenin katıldığı araştırmamızın yanı sıra 30 federasyon ve 266 derneğimiz ile dijital ortamda yaptığımız görüşmelerimiz, KOBİ’lerimizin bu periyotta badirelerinin artarak devam ettiğini gösteriyor. TÜRKONFED-TÜSİAD ve UNDP Türkiye işbirliği ile kurduğumuz Gayeler İçin İş Yerküresi Platformumuzun COVID-19 İşletme Tesir ve Gereksinim Anketi’ne nazaran büyük işletmelerin yüzde 11’i, mikro ve küçük ölçekli işletmelerimizin yüzde 36’sı faaliyetlerinin durdurma kararı aldı.

Mahsusen Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde yükü KOBİ olan işletmelerin yüzde 71’i cirolarının yarısını kaybettiğini söylüyor. KOBİ’lerimizin yüzde 80’i fatura, vergi ve SGK ödemelerinde erteleme; yüzde 77’si ise vergi indirimine gereksinim duyduklarını belirtiyor. Finansal destek, kredi, çek ve borçlarında erteleme istiyor. Yüzde 26’sı çalışanlar için psiko-sosyal destek, yüzde 24’ü de tıbbi ve hami gereç desteğine gereksinimi olduğunu söylüyor. Ciro kaybından ötürü muvakkat bir müddet üretimini durduran, esnek çalışan yahut üretimini vardiyalı olarak sonlu da olsa sürdürmeye çalışan işletmelerimiz kelam konusu.

Şu ana kadar 20 paket açıklandı. Açıklanan paket ve kararların operasyonel güçlükler taşıdığını gözlemliyoruz. Karar alma ve pratik süreçlerinin gözden geçirilmesi, krediler noktasında merkezden alınan kararların meydana tam yansımasını da sağlayacaktır. Finans kesiminin kredi kanallarını açması, korona günlerinde KOBİ’lerimizin likidite kahrını bir nebze rahatlatacaktır. Ekonomimizin lokomotifini oluşturan bu işletmelerin varlığı, sosyo-ekonomik hayatın devamlılığı açısından da değerli. Besin ve arilik üzere bu devirde değerli olan dallarda faaliyet gösteren KOBİ’lerin, tıpkı vakitte tedarik zincirinin devamlılığını sağladığını da unutmayalım. Büyük şirketlerin en kıymetli tedarik kanalı olan KOBİ’ler için alınacak önlemler, hem kişisi hem de sektörel bazda nefes almalarını da sağlayacaktır.

BIREBIR GEMİDEYİZ

– Şu anda üyelerinizin iş faaliyetlerinde nasıl bir durum kelam konusu? Kapanan işyerleri var mı?  Üretim satış, cirolar ve çalışan durumları nasıl, zincirleme bir iflas beklentiniz var mı?

Kıymetli olan bu noktada hepimizin birebir gemide olduğunun bilinciyle, “ortak akıl ve ortak vizyon” ortaya koymaktır. Yani merkezi hükümet ve mahallî idareler, STK’lar, iş yerküresi ve çeşitli disiplinlerden kişilerin dertlere birlikte tahlil bulması gerekiyor. Salgın tıpkı vakitte mahallî ya da lokal bir sorun değil, global bir sorun ve global sıkıntılar lakin kapsayıcı global işbirlikleri ile çözülebilir.

COVID-19 sürecinin tesirlerini ölçtüğümüz anketimizin donelerine nazaran, işletmelerin yarısından ziyadesi cirosunun yüzde 50 azaldığını söz ediyor. Cirosu yüzde 25-50 arasında azalan işletmelerin nispeti yüzde 22 olurken, yüzde 25’e kadar azalanlar ise yüzde 21 nispetinde. “Cirom arttı” diyenlerin orantısı ise yalnızca yüzde 2. Mahsusen turizm, tarım, dokumacılık, otomotiv ve imalat bölümünde faaliyet gösteren KOBİ’ler, faal ve tesirli desteklere muhtaçlık duyuyor.

EN DEĞERLI KAYGI BELİRSİZLİK

– Üyelerinizin şu anda en ziyade endişelendikleri noktalar neler? Anadolu iş yerküresi ile büyükşehirlerdeki üyelerinizin dertleri tıpkı mı? Problemlerin tahlili için neler öneriyorsunuz?

Elbette öncelikle sıhhat. Bu noktada üretim süreçlerinde maske üzere esirgeyici gereç muhtaçlıklarını lisana getiriyorlar. Anadolu iş yerküresi ve büyükşehirlerde yaşayanların en değerli kaygısı belirsizlik. Finansmana erişim, nakit gereksinimi ve ödeme dertleri korona günlerinde yükünü ziyadesiyle hissettiriyor.

Kesimlerden gelen sonuçlar, mevcut ekonomik önlemlerin ehil kalmayacağına, bu önlemlerin kapsamının ve kaynak ölçüsünün artırılması gerektiğine işaret ediyor. Ulusal gelirin minimum yüzde 10’una tekabül edecek, dağılımı toplumsal vicdanı gözetecek bir hane halkı ve işletme gelir desteğine ulaşmalıyız. Yani açıklanan paketin en az 4-5 katı bir kaynağın devreye alınması değerli bir moral-motivasyon olacağı üzere inanç de yaratacaktır. Stratejik kollara yönelik bir planlama yapılmasının mecburiliği ile devletin, vatandaş, firmalar, esnaf ve sanatkârı fonlaması gerekliliği görünüyor. Bununla birlikte, Türkiye umumunda bir “Mücbir Sebep” halinin olduğunu göz önünde bulundurarak, yalnızca tedarik zinciri güvenliği açısından stratejik bölümlerimizin değil, tüm kesimlerimizin adil, şeffaf, hesap verir hükümet müdahalesine gereksinimi bulunuyor. Tüm bölümlerde Mücbir Sebep Hali laf konusu.

KGF’den İşsizlik Fonu’na, bankacılık ve finans kesiminden merkezi ve mahallî idarelere kadar uzanacak bir eşgüdüm, yolumuzu da rotamızı da netleştirecektir. Tüm kredi ve kamu ödemelerinin en az 6 ay nemasız ertelenmesi ile KDV alacaklarının ödenmesi, KOBİ’lerimizin moral gücünü de artıracaktır. Nakit akışı ve finansmana erişimde KGF üzerinden verilen desteklerin artırılması, Varlık Fonu ile istihdamın korunması noktasında da İşsizlik Fonu’nun daha dinamik kullanılması sağlanmalıdır.

Bu inanılmaz periyotta, gelişmiş memleketlerin bu itimadı verecek adımları atmaya ve deklare etmeye başladığı bir ortamda, devlet olarak Içtimaî ve Ekonomik Seferberlik ilan etmemiz gerekiyor. En kıymetlisi inanç aşılamak. Ekonomik Çevre Konsey’in geniş bir iştirak ve kapsayıcılıkla toplanması, çıkış için değerli bir adım olacaktır.

BANKALARDAN KİŞİ AYIRIMI

– Son günlerde bilhassa hususî bankaların kredi kullandırmadığına dönük önemli tenkitler var, sahiden krediye ulaşmakta zorlanıyor musunuz? Bu devirde neden kredi gereksinimi duyuyorsunuz?

Salgının ne hengam sonlanacağının bilinmemesi ve bu durumun oluşturduğu kaygı, yatırım planlarının askıya alınmasına neden oldu. Şu anda büyük, küçük pek çok işletme, 2020 planlarını yine oluşturdu. Öncelik hiç kuşkusuz iş ve personel garantisi ile üretim sürecinin devamlılığı. Faaliyetlerini durdurmak yahut kapasitelerini düşürmek durumunda kalan işletmeler, şu anda maaşları ödeyebilmek ve başka yükümlülüklerini tarafına getirebilmek için kredi çekme muhtaçlığı duyuyor. Fakat bankaların Ekonomik Önlem Paketi’ne destek programları açıkladığını görsek de kredi musluklarının açılmasında iştahsız davrandıklarını gözlemliyoruz.

Likidite kapanı içerisindeyiz. Türkiye’deki büyük firmalardan kimileri nakit kaynaklarını tutuyor, ödemelerini öteliyor ya da tedarik zincirindeki paydaşlarına borçlarını erteliyor. Kredi talebinin artmasının değerli bir nedeni vadesi geçmiş alacakların ödenmemesi üzerine badireye düşen KOBİ’lerin daha çokça kullanmaya muhtaçlık duyması.

KGF’de meşakkat çekildiğine, kaynakların tesirli ve gerçek kullanılmadığına dair de görüşler geliyor.

KOBİ’lerimizin finansman külfetleri, üretim ve kapasite tasarrufunun düşmesi, ihracat kanallarının tıkanması, faaliyetlerini durdurma noktasına gelmelerine yol açtı. Üretimi sonlu da olsa devam ettirmek ve istihdamı korumak için umumide KOBİ’lerimiz öz anamal sorunu çektiğinden, kredi ve destekler ile ayakta kalmaya çalışıyor. Münhasıran enerjiyi ağır kullanan kesimlerimizde düşen üretim ve ihracat bacağı, maliyet kaleminde kıymetli bir borç yükü de bırakabiliyor.

KOBİ’lerimiz, merkezde alınan kararların meydana eksiksiz, süratli ve dinamik bir halde yansımasını bekliyor. Finans kolunun bu türlü bir devirde hepimizin tıpkı gemide olduğunu hissettirmesi yetmiyor. İşletmelerimiz bankaların insana has farklı yaklaşımlar geliştirmesinin, finansmana erişimi güçleştirdiği velev imkansız hale getirdiğini de vurguluyor. Hepimiz birebir gemideysek, bilhassa bu türlü bir periyotta gereken fedakarlıkları yapmak ve sektör-firma ayrımı gözetmeden kredi kanallarını açmak, finans dalımızın en değerli sorumluluklarından biri olmalı diye düşünüyoruz.

YÜZDE 34'Ü HAZIRLIKSIZ YAKALANDI

– Türkiye iktisadı esasen güçlükle bir periyottan geçiyordu, iş yerküresi bu sürece nasıl yakalandı?

Nasıl yakalandığımızın fotoğrafını, yaptığımız ankette de tespit ettik. İşletmelerimizin yüzde 34’ü bu bunalıma, iş sürekliliği ile acil durum fiil planı olmadan yakalandı. Yalnızca yüzde 30’u bu planlara sahip olduğunu, geri kalanı da iş sürekliliği ve acil durum fiil planından birinin olduğunu söyledi. Üstelik uzaktan çalışmaya en uzak ekonomik yapı taşımız olarak KOBİ’lerimiz öne çıktı. Dokuz kimseye kadar çalışanı olan işletmelerin uzaktan çalışmaya yüzde 57 ile iyi olmadığını tespit ettik.

HİPER PAHALILIK TUZAĞINA DİKKAT

– IMF'nin Türkiye iktisadı için bu yıl yüzde 5 küçülme öngörüsü var. Alışılagelmiş koşullarda YEP'te bu yıl için yüzde 5 büyüme ve yüzde 11.8 işsizlik, yüzde 8 pahalılık beklentisi vardı. Siz ne bekliyorsunuz?

Koronavirüs salgını, yalnızca memleketimizin değil yerkürenin da gayelerini tekrar gözden geçirmesi gerekliliğini gösterdi. Kredi kademelendirme kuruluşları, gibisi görülmemiş bir global resesyon uyarısı yapıyor. Optimist öngörüler yerkürede işsizlik rakamlarının ortalama yüzde 7-10 aralığında bir artış yaşayacağından bahsediyor. Yerkürenin olduğu üzere devletimizin de bir büyüme patinajına ve hiper pahalılık tuzağına dikkat etmesi gerekliliğini ortaya koyuyor. Ekonomik bir durgunluk ile yaratacağı istihdam kaybına memleketimizin tahammülü olmadığı noktasında işçi-işveren hemfikir olduğumuzu düşünüyorum. Yeni normalimiz olan ve dijitalleşme ile kıymet yaratacak verimlilik odaklı programın yine gözden geçirileceği görülüyor. “Kur-Enflasyon-Faiz” sarmalından lakin ortak akıl ve kapsayıcı işbirlikleriyle alınacak önlemler sayesinde çıkabiliriz.

İŞSİZLİK YÜZDE 20'YE ÇIKABİLİR

– 2020 büyüme, pahalılık işsizlik öngörünüz nedir?

Öngörü yapmanın güçlükle olduğu puslu bir devirdeyiz. Tünelin ucunda sıhhat açısından bir ışık var gelgelelim o tünelin uzunluğunu, ekonomik olarak alacağımız fevkalâde önlemler belirleyecek. Global kuruluşlar tarafından yapılan öngörülerde devletimizin bu yıl büyümede yüzde 2 daralacağı ve 2021’de yüzde 5’ler seviyesinde artacağı cephesinde değerlendirmeler laf konusu. 2020’de negatif taraflı bir büyüme bekliyoruz.

Bu noktada işsizlikte önemli bir tırmanış yaşanması ihtimali çok net görülüyor. TÜİK tarafında açıklanan son rakama nazaran küçük işletmeler, kendi ismine çalışanlar, ücretliler dahil memleketimizde 28 milyon 800 bin kişi istihdam ediliyor. Buhranın ekonomik ve toplumsal bir travmaya dönüşmemesi için istihdamı koruyan, velev yeni istihdamı teşvik eden siyasetlerin üretilmesi gerekiyor.

Yüzde 13-14 aralığında seyreden işsizliğin de korona devrinde yüzde 20’lere çıkması beklenen. Genç işsizlikte yüzde 25’lerde olan nispetin, her 3 gençten 1’inin işsiz olduğu bir noktaya gelmemesi için tek yolumuz katma bedelli üretim, üretim, üretim…

Her zamankinden daha ziyade umuda, iyimserliğe, olumlu yaklaşıma, uzlaşma kültürüne ve üretmeye gereksinimimiz var. 

IMF'YE KAPI KAPATILMAMALI

– Ekonomik İstikrar Kalkanı paketinde bir seri tedbir açıklandı, bunlar şu anda iktisatta oluşan dertleri çözmeye ne aşama deva olacak? Asıl odaklanılması gereken yerler neler? IMF'ye gitmek bir seçenek olmalı mı?

GSMH’nin yüzde 2’sine denk gelen 100 milyar TL’lik Iktisat Önlem Paketi’nin yerinde olmayacağı anlaşılıyor. Bu paketi desteklerin birinci adımı olarak görüyoruz. Orta vadede bunun 4-5 katı bir kaynağın planlanması gerekecektir. Tüm planlarımızı çalışanların işini kaybetmeyeceği ve işletmelerin kapanmayacağı senaryolar üzerine kurgulamalıyız. Önceliğimizi topluluk sıhhati, iş ve personel teminatı ile üretim süreçlerinin devam etmesine; tedarik zincirini teminata alacak adımları atmaya vermeliyiz. Kısa devir planlarını üretim tesislerimizin, çalışanlarımızın sıhhatini da gözetecek bir planlama ile üretime hazır halde tutabilmesi oluşturmalı.

Bu süreç atlatıldığında sürdürülebilirliğini sağlayacak bir “Üretim ve İhracat Seferberliği” bilincini bugünden oluşturabiliriz. Çalışanlarımız ile içtimaî dayanışmamızı geliştirmeliyiz. Içtimaî devlet anlayışı ile atılacak adımlar şu devirde toplumsal psikoloji için ilaç üzere gelecektir.

Uzun periyotlu yapısal durgunluğa tahlil üretmeye bugünden başlamalıyız. Bunun için memleketimizin de uzun müddettir ertelediği yapısal ve ekonomik ıslahatların süratle hayata geçirilmesi gerekiyor.

Bu periyotta her sesin, her rengin ve her tasavvurun en büyük zenginliğimiz olduğunun bilinciyle çalışmalıyız. Yerküre Bankası ve IMF’nin korona sürecinde devletlere kullandırdığı bir destek mekanizması laf konusu. Bu mekanizmaların içeride ve dışarıda çeşitlendirilmesi için atılacak adımlar, yol haritamızdaki riskleri ve fırsatları da öngörülebilir kılacaktır. O nedenle tüm kapıları kapatmak tarafına, global problemlerin kapsayıcı ve global işbirliği ile çözüleceği penceresini her hengam açık tutmakta yarar görüyoruz.

KORONA EKONOMİK ŞURASI OLUŞTURUYORUZ

– Türkiye iktisadı için bir kurtuluş reçetesi var mı, neler öneriyorsunuz, bu buhrandan ne vakit çıkabiliriz?

Hepimiz birebir gemideyiz; çalışanlar da şirket patronları da devlet de… Uzlaşma ile ortak akıl ile ortak noktada buluşup üretim, yatırım ve çalışma hayatına dair kasvetleri gidermemiz kıymet kazanıyor. Anayasal bir kurum olan Ekonomik ve Toplumsal Kurul (EKS), uygun bir istişare platformu… Başkaca, Kaynak ve Maliye Bakanlığımız, Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı, Iktisat Siyasetleri Kurulu’yla birlikte icraata yönelik düşünülmüş bir yapı. Koronavirüs salgını sonrasında ortaya çıkabilecek üretim ve istihdam meselelerine tahlil üretmek istiyorsak, bu istişari ve icracı yapıyı harekete geçirmemiz gerekecektir.

Bilhassa, KOBİ seviyesinde faaliyet gösteren sanayi ve hizmet dalı işletmelerinin geleceğiyle ilgili çalışmaya başlamamız lazım. Bilhassa önümüzdeki 18 ayda, üretim ve istihdamdaki düşüşleri önlemek ve eski seviyelerine geri getirmek büyük gayret gerektirecektir. Biz de kendi bünyemizde “Korona Ekonomik Kurulu” oluşturup, kamunun tahlil ortağı olmayı istek ediyoruz.

Topluluğun kaygı ve telaşlarını giderecek teminatlarla birebir hengamda tüm dalları ilgilendiren temel meşakkatleri da ele alacak çerçevede önlemlerin genişletilmesi gerekiyor. Kamu bir yandan tedarikçilerine borçlarını öderken, beraberinde önemli tasarruf önlemleri ile harcama disiplinine geçerek bu savaşın öncülüğünü yapabilir.

Kısa vadede üçüncü çeyrekte kıpırdanmanın başlayacağı, toparlanmanın 2021’de gerçekleşeceği görülüyor. Lakin geçmiş periyottaki bir toparlanma ya da ekonomik hayata devam edilmesi pek mümkün değil. Yeni iş modelleri ile yaratıcı ve teknolojik meydanda tüm bölümlerin tekrar yapılanması gerek insan gerekse de altyapı ortamında kaynak dağılımında yeni bir reorganizasyona gitmeyi farz kılıyor.

Tünelin ucundaki ışıktan çok tünelin uzunluğunu kısaltacak adımların atılması için odağımızı yeni normalimize hazırlık ve çıkış senaryoları üzerine yapıyoruz.

TRAVMALARI ÖNLEMEK İÇİN BİRLİKTE HAREKETİ ETMELİYİZ

– 3 ay işten çıkarmayı yasaklayan yasa TBMM’de kabul edildi, nasıl değerlendiriyorsunuz?

Üretim sürecinin iki kıymetli sacayağı var. Biri patron, gayrısı ise personeller yani çalışanlarımız. Inanılmaz periyotlardan geçtiğimizi aklımızdan çıkartmamak gerekiyor. Merkezden başlamak üzere iktisadın tüm aktörlerinin daha ziyade sorumluluk alması gereken zamanlardayız. Salgından en az kayıpla çıkmak ve istihdamdaki kayıpları önlemek hedefiyle ödenekten yararlanabilme koşullarında ek kolaylıklar sağlanmasını, olumlu bir birinci adım olarak kıymetlendiriyoruz.

‘İşçi çıkartmamak koşuluna uyan’ iş noktalarında çalışanlar bu kolaylıklardan yararlanabiliyor. Lakin bu üzere çalışmaların zorlayıcı önlemlerle yapılması mekanına, tekrar ortak bir uzlaşma ile emekçi, patron ve ilgili kurumların bir araya gelmesiyle yapılmasının bölgesinde olacağını düşünmüyoruz. Kelam konusu husus ile Cumhurbaşkanına fesih yasağı müddetini altı aya kadar uzatma salahiyeti de tanındı. Patrona ise fiyatsız müsaadeye çıkartma salahiyeti verildi. İşsizlik Sigortası Fonu’ndan günlük 39.24 TL nakdi fiyat destek sağlanması kelam konusu. Çalışana ödenecek meblağ, günlük minimum fiyatın yarısına denk geliyor ve ehil katkıyı sağlamaktan uzak görünüyor. Toplumsal, ruhsal ve toplumsal travmaların yaşanmasının önüne geçmek için kamu, hususî dal, iş ve patron örgütleri olarak daha çokça sorumluluk almamız gereken bir devirdeyiz. Sıhhat, toplumsal ve ekonomik yerde yaşanacak travmaları ama birlikte hareket etmemizden alacağımız güç ile çözebiliriz. Öbür çıkış yolumuz yok!

ÇETIN BİR PERIYOT BİZİ BEKLİYOR

– Şu anda Türkiye'nin önünde duran en büyük sorunu nedir?

Her şeyden evvel bu bir ekonomik bunalım değil, bir insanlık buhranı. Ve aslolan insan hayatı. Korona salgınının iktisat üzerindeki tesirleri için öngörüler dışında büyük bir belirsizlik kelam konusu. Her açıdan çetin bir devir bizi bekliyor. Salgının hem insan sıhhati hem de ekonomik olarak tesirlerini çok şiddetli yaşıyoruz, yaşayacağız. Bu salgın, artık hiçbir şeyin eskisi üzere olamayacağını gösterdi. Değişim kaçınılmaz; kendini dönüştüren ve süratli aksiyon sahalar, bu süreci en az hasarla atlatacak üzere görünüyor.

Bu periyotta uzlaşmayı ve istişareyi önceliklendiren bir politik söyleme gereksinimimiz var. İnsan hayatının kelam konusu olduğu böylesi fevkalâde devirlerde kutuplaşan ve ayrışan siyasi söylemler alanına konuşmayı, uzlaşmayı ve sorunun değil tahlilin bir modülü olarak ortak akılda buluşmanın kıymetli olduğunu düşünüyoruz. Üretim, sanayi ve istihdam odaklanılması gereken öncelikli sahalarımız. Tarım, turizm, besin, dokuma ve imalat endüstrimizde kollara tahminen de stratejik şirketlere ayrımcılık yapmadan adil ve eşit destekler sağlanması gerekiyor.

Tüm kesimlerin mücbir sebep kapsamına alınması noktasında da birtakım pratiklerin kâfi etkiyi yaratamadığına dair şikayetler geliyor. Mücbir sebep kapsamına alınan firmalar, vergilerinin ötelenmesi dışında bir yararı olmadığını söylüyor. Birtakım firmaların da “Mücbir Sebep” kapsamındayım diye ödemediği iletiliyor. Çağdaş topluluklarda iştirakçi demokrasi ve iştirakçi yönetişimin vazgeçilmez ögeleri olan Ekonomik ve Toplumsal Konsey’in çalışması ve icracı bir kimlikle önlem ve tedaviyi ortaya koyması elbet ki çok bedelli olacaktır.

Şehriban Kıraç/Cumhuriyet